Etrafı ateş çemberiyle çevrili güzel ülkemiz için ekonomik anlamda önemli bir gelişme, uluslararası gündemin ağırlığı altında kaldı ve manşetlerde hakkıyla yer bulmadı.
Avrupa Birliği (AB), sanayisini güçlendirmek ve istihdamı artırmak için ‘Sanayi Hızlandırıcı Yasa teklifi’ hazırladı.
Yeni plan, yerli üretimi artırmak amacıyla kamu alımlarında Avrupalı şirketlere öncelik tanınması adına ‘Made in EU’ şartını getiriyor.
Bu şart, ilk bakışta AB üyesi ülkelerle sınırlı gibi görülse de AB ile Gümrük Birliği’ne imza atmış ülkeler de ‘Made in EU’ kapsamında yer alacak.
Türkiye’nin dış ticaretinde hem ihracat hem de ithalatta önemli bir paya sahip olan AB’nin attığı bu adım, küresel ölçekte artan haksız rekabete karşı koruyucu bir hamle olarak önem arz ediyor.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, konuyla ilgili şu açıklamayı yayınladı:
“AB'nin hazırlıklarını sürdürdüğü ve bugün taslağı yayımlanan Sanayi Hızlandırma Yasası ve ‘AB Ürünü-Made in EU’politikası çerçevesinde, yakın diyaloğumuzun sonucunda Türkiye ile mevcut Gümrük Birliğinin anılan politika çerçevesi içinde tanınması, her iki tarafın yatırımları ve girişimlerinin devamlılığı ve Avrupa değer zincirlerinin rekabetçiliği açısından olumlu ve yapıcı bir karar olmuştur.
AB ile gerçekleştirilen istişareler neticesinde, son yayımlanan taslakta ‘AB menşei’ şartının Gümrük Birliği çerçevesinde ilke olarak ülkemizi de kapsamasını sağlayan yasal zeminin Sanayi Hızlandırma Yasası ile teyit edilmiş olması, ticari ilişkilerimiz açısından önemli bir adım teşkil etmektedir.Bu gelişmenin, Türkiye ile AB arasındaki sektörel entegrasyonu daha da derinleştirmesi, değer zincirlerimizin yeşil ve dijital dönüşümünü hızlandırması beklenmektedir.
Önümüzdeki dönemde mütekabiliyet esasına dayalı olarak kamu alımları piyasalarında karşılıklı açılımın sağlanması, bağlantısallık (connectivity) ve yeşil dönüşüm gibi vizyoner alanlarda AB ile yakın temasımızı kararlılıkla sürdürmeye ve ekonomik ortaklığımızı derinleştirerek daha da güçlendirmeye devam edeceğiz.”
***
Türkiye gibi Bursa’nın da ihracatı ve ithalatında AB önemli bir yere sahip…
Bursa Ticaret ve Sanayi Odası’nın (BTSO) kent ekonomisi adına referans kaynakları arasında yer alan BTSO Ekonomi Dergisi’nin şubat sayısında yayımlanan dış ticaret raporuna göre Bursa, 2025 yılında 19,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirirken 11 milyar dolarlık ithalat yaptı.
Bursa, ihracatçı kent kimliğiyle geçen yıl dış ticarette 8,5 milyar dolarlık fazla vererek bu alanda birinci oldu.
Bursa’da ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 177,3’e ulaştı. Yani Bursa, yaptığı her 100 dolarlık ithalata karşılık yaklaşık 177 dolarlık ihracata imza attı.
Dış ticaret hacmini 2025 yılında 30 milyar doların üstüne taşıyan Bursa, son 5 yılda uluslararası ticaretteki yerini istikrarlı bir şekilde büyütmeye devam etti.
Peki, Bursa’nın ihracatı ve ithalatında AB’nin payı ne?
Hem ihracat hem de ithalattaki ilk 5 ülkeyi sıralamak bu soruya yeterli bir yanıt üretecektir.
Mezkûrrapora göre Bursa’nın ihracatında ilk 5 ülke şöyle sıralandı: Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve Romanya.
Bu 5 ülkeye gerçekleştirilen toplam ihracat, 8,7 milyar dolar. Toplam ihracatın yüzde 44,8’i…
İthalatta ilk 5 nasıl oluştu?Sırasıyla: Almanya, Çin, İspanya, İtalya ve Fransa.
Bu 5 ülkeden yapılan toplam ithalat ise 6,2 milyar dolar. Toplam ithalatın yüzde 56,9’u…
Peki, Bursa en çok ne satmış ve ne almış?
Aynı rapora göre Bursa ihracatında aslan payı yüzde 47,2’lik oranla otomotiv endüstrisinde. Ardından yüzde 13 ile tekstil, yüzde 9,9 ile makine geliyor.
Bursa’nın ithalatında ise yüzde 24,5 otomotiv, yüzde 18,2 makine, yüzde 6,8 tekstil olduğu görülüyor.
Bursa 2025 yılında; 9,2 milyar dolarlık otomotiv ihracatı yaparken aynı sektörde 2,7 milyar dolarlık ithalat yaptı.
2,5 milyar dolarlık tekstil ihracatına karşılık ise 741 milyon dolarlık ithalata imza attı.
1,9 milyar dolarlık makine ihracatına karşılık ise 2 milyar dolarlık makine ithalatı gerçekleştirdi.
Otomotiv ve tekstilde bariz dış ticaret fazlasına karşın makinede sınırlı da olsa bir açık olduğu bu rakamlardan görülüyor.
-Elbette bu rakamlara, ilgili düzenlemenin ‘kamu alımları’ bağlamından bakarak doğrudan bir yanıt üretmek mümkün değil. Fakat direkt ve dolaylı etkisine dair her iş insanı bir çıkarımda bulunabilir.-
Tüm bu manzaraya baktığımızda Bursa’nın üretime dayalı dış ticaret çizgisinde istikrarlı bir büyüme gösterdiği tespitinde bulunmak mümkün.
Elbette konjonktürel zorluklar hemen her sektör üzerinde birtakım baskılar oluşturuyor fakat Bursa’nın üretme bilgisi, tecrübesi, kapasitesi ve potansiyeli ile her türlü yeni şartla hızlı adapte olabilecek beceri ve güce sahip görünüyor.
AB’nin ‘Made in EU’ adımının da Türkiye açısından olduğu gibi Bursa açısından da stratejik bir fırsat barındırdığı söylenebilir.
Bursa kamuoyunun bu gelişmeyi yakından takip etmesi ve uzun soluklu bir gündem maddesi haline getirmesi gerekiyor.
Zira Bursa’yı ‘büyük’ yapan asıl kaynağın bu kentsel kimliği olduğunu yadsımamalıyız. Haliyle Bursa’nın güçlü kaslarını fark etmeli özellikle de dış ticaretin kahramanları olan ihracatçıları el üstünde tutmalıyız…
***
AB’nin bu adımı ve Bakan Bolat’ın açıklamalarına Bursa’dan tek yanıt BTSO Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay’dan geldi.
Bolat’ın açıklamalarını alıntıladığı paylaşımında Burkay, şu ifadeleri kullandı:
“Ticaret Bakanımız Sayın Prof. Dr. Ömer Bolat tarafından paylaşılan ve AB’nin Sanayi Hızlandırma Yasası taslağında Türkiye’nin Gümrük Birliği kapsamında ‘AB menşei’ çerçevesinde değerlendirilmesini teyit eden gelişmeyi memnuniyetle karşılıyoruz.
Otomotiv, makine, tekstil ve teknik tekstiller başta olmak üzere Avrupa değer zincirleriyle güçlü bir entegrasyona sahip Bursa iş dünyamız açısından bu adım son derece önemlidir.
Bu düzenleme, firmalarımızın ‘Made in EU’ politikası kapsamında rekabet dezavantajı yaşamasının önüne geçecek, ayrıca Avrupa’nın yeşil ve dijital dönüşüm sürecinde daha güçlü bir tedarik ve üretim üssü olmamızı destekleyecektir.
Beklentimiz sürecin kazanımlarımız korunarak yasalaşması ve Gümrük Birliği’nin güncellenmesiyle ekonomik entegrasyonun daha da ileri taşınmasıdır. Ticaret Bakanımız Sayın Ömer Bolat başta olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz.”
***
Ülkesinin kalkınması adına ihracat için çırpınarak ömründen ömür verenlere saygıyla…
