Dünyanın en önemli iklim zirvesi olan ve 196 ülkenin, iklim eylemi için aynı masada bir araya geldiği Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), 4. gününde "Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre" temasıyla devam ediyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve BM Habitat tarafından Akdeniz Salonu’nda "Kentsel Dirençlilik, İklim Değişikliğine Uyum ve İklim Eylemi Liderler Etkinliği" düzenlendi. COP30 Başkanı Andre Correa do Lago’un moderatörlüğünde gerçekleşen toplantının açılış konuşmalarını COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ve Birleşmiş Milletler Habitat İcra Direktörü Anaclaudia Rossbach yaptı. Açılış konuşmalarının ardından düzenlenen oturumlarda, Ulusal Uyum Planları’nın uygulanması, yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişimi, yatırım yapılabilir kentsel dirençlilik projeleri ve iklim dirençli alt yapı başlıkları ele alındı.
Programda konuşan COP31 Başkanı Kurum, iklim değişikliğinin etkilerinin, en açık biçimde insanların yaşadığı yerlerde hissedildiğini söyleyerek, "Seller, kuraklık ve aşırı sıcaklıklar; konutlarımızı, üretimimizi ve sağlığımızı tehdit ediyor. Unutmayalım ki; bir şehrin gücü, insanının kendini güvende hissetmesiyle ölçülür. Bu anlayışla iklime uyumu, kalkınma politikalarımızın merkezinde görüyoruz. COP31 Başkanlığı olarak hedefimiz açıktır: Ortak iradeyi sahada karşılığı olan sonuçlara dönüştürmek. Taahhütleri projeyle, yatırımları insan hayatındaki iyileşmeyle buluşturmak. Bu süreçte merkezi yönetimlerle yerel yönetimler aynı istikamette yürümelidir. Dolayısıyla dirençli şehirler kurarken doğayı korumalı, altyapıyı güçlendirmeli ve temel hizmetlerin sürekliliğini güvence altına almalıyız. Planlarımız bugünün ihtiyaçlarını karşılamalı; yarının risklerini de hesaba katmalıdır" dedi.
"2 yıl gibi kısa sürede 455 bin konut, köy evi ve iş yerini teslim ettik"
Dirençli şehirlerin önemini en iyi Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde anlaşıldığını kaydeden COP31 Başkanı Kurum, "Türkiye, bu sorumluluğun ne anlama geldiğini çok ağır bir sınavla yaşadı. 6 Şubat depremlerinde, 11 ilimizde, 14 milyon insanımızın yaşadığı yaklaşık 110 bin kilometrekarelik bir coğrafya derinden sarsıldı. Bu, birçok Avrupa ülkesinden daha büyük, yüzölçümü bakımından Bulgaristan ve İzlanda ölçeğinde, nüfus bakımından ise Litvanya’nın yaklaşık 5 katına karşılık gelen devasa bir alandı. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, devletimizin bütün kurumları, bu imkanları depremzede vatandaşlarımıza seferber ettik. Asrın İnşa Seferberliği kapsamında 2 yıl gibi kısa sürede 455 bin konut, köy evi ve iş yerini tamamlayarak vatandaşlarımıza teslim ettik. Yalnızca konutlar inşa etmedik. Bir taraftan yolları, altyapıyı, meydanları ve çarşıları da yeniden ayağa kaldırdık. Tarihi dokuyu, mahalle kültürünü ve şehirlerimizin hafızasını korumaya özen gösterdik" dedi.
"Hatay'da dirençli şehirleri anlattık"
Asrın İnşa Seferberliği’nin büyük bir tecrübe kazandırdığının altını çizen COP31 Başkanı Kurum, şunları söyledi:
"Afet riskini, enerji verimliliğini, suyu, ulaşımı ve kamu hizmetlerini birbirinden ayrı düşünmedik. Güvenli konutla güçlü altyapıyı, çevreye duyarlı tasarımla sosyal hayatı birlikte ele aldık. Yaptığımız tüm yuvaları enerji verimli, Sıfır Atık uyumlu, iklim dostu malzemelerle inşa ettik. Bu hassasiyetimizle de dünyaya örnek olduk. İşte COP31 kapsamında, Hatay’dan başlattığımız "Dirençli Şehirler" buluşmalarımızın temelinde de bu anlayış var. Mayıs ayında Hatay’da ortaya koyduğumuz ortak iradeyi, afet sonrası toparlanmadan kalıcı dönüşüme uzanan bir yol haritası olarak gördük. Ağustos ayında Ankara’da belediyelerimizle birlikte aynı hedef etrafında buluştuk. Su kayıplarını ölçmeyi, enerji ve atık yönetimini geliştirmeyi, mahalle ölçeğinde riskleri belirlemeyi birlikte ele aldık. Her tespitin uygulanabilir bir projeye dönüşmesi gerektiğini vurguladık. Bizim için dirençli şehir; insanını, ekonomisini, kültürünü ve tabiatını birlikte koruyan şehirdir. Türkiye’nin yeniden inşa tecrübesinden çıkan en kıymetli ders budur."
COP31 Başkanı Kurum, şehirleri dirençli hale getirmek amacıyla hayata geçirilen sosyal konut projelerini de anlatarak, "Şehirlerimizi güçlü kılmanın bir diğer şartı, herkesin güvenli ve erişilebilir konuta kavuşmasıdır. TOKİ eliyle bugüne kadar 1 milyon 750 bin sosyal konut ürettik. Bu konutların hepsi Sıfır Atık uyumlu, ısı yalıtımlı, düşük enerji verimli, sosyal donatıları ve yeşil alanlarıyla şehirlerimizi tamamlayan oradaki tarihi mirası devam ettiren nitelikte. Şimdi Yüzyılın Konut Projesi kapsamında, 81 ilimizde 500 bin yeni sosyal konut için çalışıyoruz. İstanbul’da kiralık sosyal konut modelini de hayata geçiriyoruz. Gayemiz, dar gelirli ailelerin güvenli ve yaşanabilir konutlara erişimini kolaylaştırmak. Deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarımız da sosyal konut hamlemiz de aynı hedefe hizmet ediyor: İnsanımızın bugününü güvence altına almak, yarınını daha sağlam temeller üzerinde yükseltmek" dedi.
"Uyum finansmanı yeterli ,öngörülebilir ve erişilebilir olmalıdır"
Konuşmasında iklim değişikliğine uyum finansmanının artırılması ve yerel yönetimlerin teknik kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulayan COP31 Başkanı Kurum, SURFF’ün amacını ilişkin bilgi verdi. Kurum, "İyi hazırlanmış planların ve güçlü iradenin, yeterli finansmanla desteklenmesi gerekir. İklim riskleri karşısında en kırılgan toplumların, çoğu zaman en sınırlı kaynaklara sahip olduğunu biliyoruz. Bu nedenle uyum, aynı zamanda bir dayanışma meselesidir. Uyum finansmanı yeterli, öngörülebilir ve erişilebilir olmalıdır. Hibeler ve uygun koşullu kaynaklar, ülkelerin ihtiyaçlarını ve yerel yönetimlerin imkanlarını gözetmelidir. Özellikle küçük ve orta ölçekli şehirlerin teknik bilgiye, güvenilir risk verisine ve proje hazırlama desteğine erişimi güçlendirilmelidir. Finans kuruluşlarını, uyum yatırımlarını değerlendirirken önlenen kayıpları ve sağlanan toplumsal faydayı daha güçlü biçimde dikkate almaya davet ediyorum. Bu amaçla Eylül ayında New York’ta Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Mekanizması’nı, SURFF’ü başlattık. İLBANK, BM-Habitat ve Dünya Bankası iş birliğiyle şehirlerimizin önceliklerini, yatırım yapılabilir projelerle buluşturmayı hedefliyoruz. Bugün Antalya’da bu birikimi, daha geniş ve daha somut ortaklıklara taşımak istiyoruz" diye konuştu.
Zirvenin, ortak bir kararlılık ve iş birliği anlayışıyla sonuçlanması gerektiğine dikkat çeken COP31 Başkanı Kurum, dünyaya şu mesajı verdi:
"Bu zirveden ortak bir kararlılıkla ayrılalım. Riskleri birlikte ve doğru biçimde tespit edelim. Öncelikleri uygulanabilir projelere dönüştürelim. Finansmanı, ihtiyaç duyulan şehirlere zamanında ulaştıralım. Uluslararası finans kuruluşlarını, kalkınma ortaklarını ve özel sektörü bu çabaya daha güçlü bir biçimde katkı sunmaya davet ediyorum. Türkiye olarak yeniden inşa ve şehircilik tecrübemizi paylaşmaya, ortak çözümler üretmeye hazırız. COP31 Başkanlığı olarak; attığımız adımların karşılığını güvenli evlerde, güçlü altyapıda görmek istiyoruz. Antalya’dan dünyaya şu mesajı veriyoruz. Hiç kimse, güvenli ve dirençli şehirleri bir ayrıcalık zannetmesin. Bunlar, her toplumun hakkı, hepimizin ortak sorumluluğudur."
