Bu sene (Hicri 1447), Suudi Arabistan'ın dijital hac vizesi uygulamasını tam olarak çalıştırmasıyla, yurt dışından 1.7 milyon kişi, 300 bin de Suudi Arabistan vatandaşı olmak üzere, toplamda 2 milyon Müslüman'ın hac yapmasını sağladı.

Dijital kontrol, geçmişte yüzde 40 oranına ulaşan kayıtsız hacıları tamamen devre dışı bıraktı. Bu yoğunluğun azalmasını sağlarken, ulaşım alt yapısının yetersiz kalması sebebiyle, aşırı sıcaklardan özellikle yaşlı hacılar ibadetlerini yapmakta zorlandı. Hacılar, yaşanan yoğunluk ve ulaşımda yaşanan aksamalar yüzünden, Harem bölgesinden otellere yürümek mecburiyetinde kaldı. Hacılar her gün 40 derece sıcaklıkta Harem bölgesi ve şeytan taşlama noktasından ortalama 20 kilometre yürüyerek otellerine gidip gelmek zorunda kaldı. Bayramın ikinci günü akşamı, haccın son farzı olan ziyaret tavafı ve say'ını da yapan hacılar, şeytanı taşlamanın da huzuru ile yorgunluklarını unuttu. Hacılar, Mekke-i Mükerreme'den ayrılacak olmanın hüznü ile dönüş tarihine göre veda tavafını planlamaya başladı. 5 günlük yoğun tempolu hac menasikleri programında en büyük yorgunluk arefe gününü bayram sabahına bağlayan gece yaşandı. Arafat vakfesini akşam namazından sonra tamamlayıp otobüslerle Müzdelife bölgesine gelen hacılar, burada gece yarısına kadar kalıp taşlarını topladıktan sonra Mina'daki Cemerat (şeytan taşlama) alanına yürüdü. Yaklaşık 9 kilometrelik bir güzergahta, tünelleri de geçip, şeytan taşlayarak, otellerine ulaşan hacıların yaptıkları yol 20 kilometreyi aştı.

Trump: İran, istediğimiz şeyleri bize vermeye başlıyor
Trump: İran, istediğimiz şeyleri bize vermeye başlıyor
İçeriği Görüntüle

Hac ibadetinin en önemli farzı olan Arafat vakfesinde, Diyanet İşleri Başkanı Safi Arpaguş'un vakfe duası damgasını vurdu. Dünya mazlumlarının refaha çıkması için gözyaşları ile dua eden Arpaguş, milyonların tercümanı oldu.

Müzdelife ile Cemerat arasındaki yürüyüş bantlarının tam olarak faal tutulması, 20 kilometrelik zorlu yolculukta özellikle yaşlı hacıların enerjisini toparlamasını sağladı. Ancak Cemerat çıkışında yaşlıları, bitkin düşenleri ana yola ulaştıracak akülü araçların bu sene de atıl tutulması hacı adaylarını üzdü. Dijital kontrollü haccın başarılı olması, alt yapı yetersizliklerine rağmen, her hangi bir izdiham yaşanmadan, hac görevlerinin yapılmasını sağladı. Otellerinden, bayramda Harem ve şeytan taşlamaya yürüyerek gidip gelmek mecburiyetinde kalan hacılar, toplu taşımada raylı sistemin Mekke-i Mükerreme için kaçınılmaz bir çözüm olduğunu ifade etti. Tünellerde yürümekte yorgun düşen hacılar, Suudi Arabistan'ın Mekke 2030 projesi kapsamında planlanan 15 kilometrelik Cemerat, Harem ve Şişe arasında ring raylı sisteminin çok büyük rahatlık sağlayacağını ifade etti. Bütün zorluklara rağmen haccı ifa etmenin mutluluğu yaşayan, büyük bir can kaybı yaşanmadan 1447 hicri haccının tamamlanmasının sevindirici olduğunu ifade eden hacılar 30 Mayıs'tan itibaren memleketlerine dönmeye başlayacak.

Muhabir: Serhat Ural