Bakan Göktaş, COP31 kapsamında Mavi Bölge'deki Türkiye Pavilyonu'nu ziyaret ederek oyuncular Deniz Can Aktaş ve Sümeyye Aydoğan ile bir araya geldi.
Burada gazetecilere açıklamalarda bulunan Göktaş, iklim değişikliğiyle mücadele konusunda Türkiye'nin yapması gereken çok şey olduğunu söyledi.
İklim değişikliğinden en fazla kadınların ve çocukların etkilendiğine dikkati çeken Göktaş, şunları kaydetti:
"Doğal afetlerin en zayıf halkası olan ihtiyaç sahibi vatandaşlarımızın yanında kadınlar ve çocuklar. Dolayısıyla bizler de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Türkiye olarak COP'ta 'söylem değil artık eyleme geçme vakti' mesajını verdik. Bugün itibarıyla gerçekten dünyadaki bu eşitsizliğe, özellikle gıda erişimi noktasında yaşanan eşitsizliğe son vermek adına pek çok çalışmaya öncülük ediyoruz. Çocuklarımız ve kadınlarımıza daha güvenli, daha iyi bir dünya bırakmak mümkün. Değişim biz Türkiye'den başlıyor diyoruz."
Türkiye'nin COP31'de önemli mesajlar verdiğini belirten Göktaş, doğal afetlerde Bakanlık olarak ilk andan itibaren sahada olduklarını ifade etti.
Sanatçılarımızın iklim krizine ilişkin mesajları çok kıymetli
Sanatçıların iklim değişikliğiyle mücadele konusunda toplumsal farkındalık oluşturmadaki rolüne değinen Göktaş, oyuncuların özellikle gençler üzerinde etkili olduğunu söyledi.
Sanatçıların kamuoyu oluşturabildiğini aktaran Göktaş, şöyle konuştu:
"Sanatçılarımız dünyada diziler noktasında çok önemli rol üstleniyor. Aynı zamanda toplum nezdinde, gençlerimiz tarafından rol model alınıyorlar ve kamuoyu oluşturabiliyorlar. İklim krizinin ne kadar önemli olduğunu, 100 yıl sonra değil aslında yarının, bugünün krizi olduğunun mesajını burada vermeleri gerçekten çok kıymetli. Bu farkındalığa öncülük ettikleri için kendilerine teşekkür ediyorum. Her şey, eğitim aile içinde başlar. Biz bu iyilik hareketinin tüm Türkiye'de yaygınlaştırılmasını istiyoruz."
Sanatçılardan günlük yaşamda çevre duyarlılığı çağrısı
Oyuncu Deniz Can Aktaş ise su israfının önlenmesi, geri dönüşümün desteklenmesi, çevrenin temiz tutulması ve ormanların korunması gibi bireysel adımların önemine işaret etti.
Çevreyi korumak için kendisinin de elinden gelen çabayı gösterdiğini belirten Aktaş, COP31'de farklı ülkelerden çok sayıda kişinin iklim değişikliğiyle mücadele amacıyla bir araya gelmesinden memnuniyet duyduğunu dile getirdi.
Türkiye'nin böyle önemli bir organizasyona ev sahipliği yapmasının gurur verici olduğunu ifade eden Aktaş, "Buradaki kalabalığı görünce fark ediyorum ki dünyadan birçok insan, millet ve devlet gerçekten ciddi adımlar atmaya başlıyor. Bu çok sevindirici. Hem kendim adına hem geleceğimiz adına hem de bugün adına. Türkiye olarak buna ev sahipliği yapıyor olmak, bu kadar insanı bir araya getirmek hem çok gurur verici hem de gelecek adına çok umut verici." diye konuştu.
Konferansta ülkelerin geri dönüşüm alanındaki çalışmalarını da görme fırsatı bulduğunu anlatan Aktaş, "Herkesin buradan alacağı bir mesaj var. Özellikle bu eylemlerin somut adımlara dönüşmesini ve günlük hayatımıza sirayet etmesini çok isterim." dedi.
Oyuncu Sümeyye Aydoğan da çevrenin korunmasının günlük yaşamda gösterilecek duyarlılıkla başladığını vurgulayarak, "Herkes kendi kapısını, sokağının önünü temiz bir şekilde koruyabilse her şey daha güzel ve kolay olacak diye düşünüyorum." şeklinde konuştu.
Bakan Göktaş, Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi'ni tanıttı
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi ile 24 ay boyunca yürütecekleri çalışmalarla 1 milyon kadına ulaşmayı hedeflediklerini söyledi.
Bakan Göktaş, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Bakanlık ile Sıfır Atık Vakfı işbirliğinde hayata geçirilen projenin, Sıfır Atık Müzesi'ndeki tanıtım etkinliğine katıldı.
Dünyanın iklim gündemini COP31 vesilesiyle Türkiye'de konuştuğu bu dönemde kadınlarla yeni bir adım atmayı çok kıymetli bulduğunu söyleyen Göktaş, "Bugün iklimi konuşurken aslında nasıl bir dünyada yaşayacağımıza karar veriyoruz. Nasıl üreteceğimizi, şehirlerimizi nasıl koruyacağımızı, kaynaklarımızı nasıl kullanacağımızı konuşuyoruz. Bir bakıma evlatlarımızın hayatının bugün şekillendiriyoruz. Bu yüzden iklim değişikliği, bir çevre meselesinin aslında çok daha ötesindedir, bir adalet meselesidir, bir kalkıma meselesidir ve en nihayetinde bir aile meselesidir." diye konuştu.
Kuraklığın, selin, sıcak hava dalgasının her ülkeyi vurduğunda o hanenin sofrasına, çocuğunun okuluna, ailenin geçimine, evin huzuruna dokunduğunu dile getiren Göktaş, bu yükü toplumun her kesiminin hissettiğini kaydetti.
Krizin etkisini en yakından hisseden kadınların, çözümü de en yakından bilenler olduğunu ifade eden Göktaş, "Mahallede dayanışmayı örgütleyen, kooperatifte üretimi büyüten, bilgisini, tecrübesini, çevresine aktaran kadınlar değişimi en hızlı yayan güçtür. Bunun için diyoruz ki 'kadın, iklim krizinde çözümün öznesidir.' Bu sözün en güzel karşılığı dünyanın dört bir yanına yayılan kadınların hikayelerinde saklı." ifadelerini kullandı.
Kenya'da Wangari Maathai'nin köylü kadınlarla kurduğu Yeşil Kuşak Hareketi'nin birkaç fidanla başladığını, on milyonlarca ağaçla büyüdüğünü ve bu emeğin ona 2004'te Nobel Barış Ödülü'nü getirdiğini anlatan Göktaş, Hindistan'da bir köy okulunda güneş enerjisi mühendisi olarak yetişen kadınların, elektriği hiç görmemiş köylerine güneşten ışık taşıdığını örnek gösterdi.
Aynı hikayelerin Türkiye'de de yazıldığını belirten Göktaş, Zonguldak'ta Karaelmas Kadın Kooperatifinde kadınların ceviz kabuğundan baret, eski kotlardan madencilere tulum ürettiğini, deprem bölgesinde kurulan atölyelerde emek veren 2 bin 500 kadının atıklardan mozaik yaparak yıkımın ortasında ürettiğini ifade etti.
Kadın güçlendiğinde, değişimin sahada büyüdüğünü gösterdiğini söyleyen Göktaş, Türkiye'nin bu gerçeği dünyaya en güçlü gösteren ülkelerden biri olduğunu vurguladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi'nin gelecek nesillere yaşanabilir bir gezegen bırakma sözünün, dünyadaki en güçlü seslerinden biri olduğuna işaret eden Göktaş, "Hanımefendiye şükranlarımı sunuyorum. Bir kadın olarak bu harekete inandı, güvendi ve yıllarca emek vererek adeta küresel bir dönüşümün öncüsü oldu." dedi.
Sıfır Atık Hareketi'nin bir kadın hareketi olduğunun unutulmaması gerektiğini belirten Göktaş, bu hareketin bir dünya markası haline geldiğini kaydetti.
"Her alanda kadınların daha etkin yer almasının önünü açtık"
Bakan Göktaş, Bakanlık olarak da bu iradeyi kadının güçlenmesi politikalarının merkezine yerleştirdiklerini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde kadınların emeğini, bilgisini ve iradesini kalkınmanın asli unsuru haline getirdiklerini aktaran Göktaş, enerjiden teknolojiye, sanayiden girişimciliğe kadar her alanda kadınların daha etkin yer almasının önünü açtıklarını söyledi.
Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı hazırladıklarını anlatan Göktaş, şöyle devam etti:
"Eylem planımızda ilk kez çevre ve iklim değişikliğini temel politika alanlarımızdan biri olarak belirledik. Böylece kadınları, iklim krizinden etkilenen taraf olmaktan çıkarıp çözüme yön veren tarafa taşıdı. Kadının Güçlenmesi Koordinasyon Kurulumuz bünyesinde 'İklim Değişikliği, Çevre ve Kadınların Rolü Alt Komitesi'ni oluşturduk. Bu komiteyle belirlediğimiz yeşil dönüşüm hedeflerini 81 ilimizde eylem planlarımızı oluşturdu. Diğer yandan kadın girişimcilerimizin, yeşil ekonominin öncü aktörleri olması için çalışıyoruz. Biliyoruz ki bu mümkün, kadınlarda o potansiyel var. Yeter ki onlara inanalım, yeter ki onlara alan açalım. TÜBİTAK işbirliğiyle de temiz teknoloji alanında kadın girişimcilerimizi, desteklemeyi sürdürüyoruz. Şunu çok iyi biliyoruz, 'doğru politika, doğru veriyle başlar.' Bu anlayışla iklim değişikliğinin kadınlar üzerindeki etkisini araştıran ilk kapsamlı çalışmalardan birini yürütüyoruz."
Bakan Göktaş, özellikle tarımda emek veren kadınları dinleyip karşılaştıkları güçlükleri, uyum kapasitelerini ve geliştirdikleri çözümlerin haritasını çıkardıklarını, böylece politikaları sahadaki kadınların tecrübesiyle beslenen sağlam bir bilimsel zemine oturttuklarını ifade etti.
Doğru politikanın kadınların sahada edindiği bilgiyle güç kazandığına inandıklarına işaret eden Göktaş, şunları kaydetti:
"Şimdi sıra, bu birikimi sahaya indirmekte. Hep şunu söyledik, COP31 sadece söylemde değil, eylemde bir COP olacak ve bundan sonra artık söylemden eyleme geçmenin tam zamanı. İşte bugün bu yolda milyonlarca kadına ulaşacak yeni bir adım atıyoruz. Bakanlığımız ve Sıfır Atık Vakfı işbirliğinde Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi'ni hayata geçiriyoruz. Bu projeyle bakanlığımızın 81 ile yayılan hizmet ağını, Sıfır Atık Vakfımızın birikimiyle buluşturuyoruz. 24 ay boyunca yürüteceğimiz çalışmalarla ülke genelinde 1 milyon kadına ulaşmayı hedefliyoruz. Ben inanıyorum, bunu hep beraber başaracağız."
Projenin üç güçlü ayak üzerinde yükseldiğini aktaran Göktaş, birincisinin bilgi ve farkındalık olduğunu bildirdi. 81 ildeki merkezlerde sıfır atık eğitimleri düzenleyerek kadınlara gündelik hayatta kolayca uygulayabilecekleri pratik bilgiler sunacaklarını dile getiren Göktaş, aile eğitim programı ve güçlü dijital altyapıyla bu bilgiyi çok daha geniş kitlelere ulaştıracaklarını kaydetti.
Çocukların aileleriyle katılacağı etkinliklerle sıfır atık bilincini doğrudan evin içine taşıyacaklarını ifade eden Göktaş, böylece bu bilinci nesilden nesile aktarılan bir aile mirasına dönüştüreceklerini söyledi.
Sıfır Atık Kadın Elçileri ağı kuruluyor
Projenin ikinci ayağını ise yerel liderliğin oluşturduğunu belirten Göktaş, "Bu doğrultuda 81 ilimizin tamamında gönüllü kadınlardan oluşan Sıfır Atık Kadın Elçileri ağını kuruyoruz. Elçilerimiz kendi şehirlerinde farkındalığı artıracak, iyi uygulamaların yaygınlaşmasına vesile olacaklar. Onları düzenli olarak bir araya getirerek tecrübelerini paylaşabilecekleri ortak bir zemin kuracağız. Böylece bir bir ilimizde hayata geçen başarılı uygulamanın, aslında başka bir ilimizde de karşılık bulacağına inanıyoruz." diye konuştu.
Projenin üçüncü ayağının ise ekonomik güçlendirme olduğunu dile getiren Göktaş, kadın kooperatiflerinin eğitim süreçlerinde sıfır atık yaklaşımını benimsemesini destekleyeceklerini bildirdi.
Tarım, sanayi ve tekstil atıkları gibi yeniden değerlendirilebilir malzemelerden katma değerli ürünler geliştirilmesini teşvik edeceklerini aktaran Göktaş, uygun ürünleri kooperatiflerin ürün gruplarına dahil edeceklerini kaydetti.
Kadınların elinde bir hanede başlayan değişimin bir milletin kaderine, bir milletin kaderinin insanlığın ortak geleceğine dönüşeceğini vurgulayan Göktaş, "Bakanlık olarak bu tarihi sorumluluğun sonuna kadar arkasındayız. Kadınlarla başlattığımız bu yolculuk ailelerimizle büyütecek, milletimizle birlikte güçlendireceğiz." ifadelerini kullandı.
Bakan Göktaş, "Adil Geçiş İçin Sosyal Koruma, Bakım Hizmetleri ve Kadınların Güçlenmesi Etkinliği"nde konuştu
Göktaş, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Mavi Bölge Aşık Veysel Salonu'ndaki "Adil Geçiş İçin Sosyal Koruma, Bakım Hizmetleri ve Kadınların Güçlenmesi Etkinliği"nde yaptığı konuşmada, adil geçişin Paris Anlaşması'ndan bu yana iklim gündeminin temel ilkelerinden biri olduğunu söyledi.
Ancak bu ilkenin uzun süre, ağırlıklı olarak kömür ve enerji gibi sektörlerde çalışanların yeni işlere geçişi üzerinden ele alındığına işaret eden Göktaş, bugün ise kapsamının genişlediğini ifade etti.
COP30'da bir adil geçiş mekanizmasının kurulduğunu aktaran Göktaş, Belem Kadın-Erkek Eşitliği Eylem Planı'nın da sosyal korumayı ve bakım hizmetlerini iklim politikalarının bir parçası olarak tanımladığını dile getirdi.
Bunun doğru ve yerinde bir gelişme olduğunu vurgulayan Göktaş, "Çünkü iklim değişikliğinin etkileri iş yerleriyle sınırlı kalmıyor. Hanelerin gelirine, sağlığına ve bakım ihtiyacına doğrudan yansıyor. Aşırı sıcaklar, seller ve kuraklık gibi iklim kaynaklı riskler, kadınları, çocukları yaşlı ve engelli bireyleri çok daha fazla etkiliyor. Savaşlar ve iklim değişikliği nedeniyle yaşanan zorunlu göçler ailelerin yaşam koşullarını zorlaştırıyor, sosyal koruma ihtiyacını artırıyor. Bu etkiler, dünyanın yaşadığı demografik değişimle daha da belirgin hale geliyor." diye konuştu.
Göktaş, 2050 yılına kadar dünyada 65 yaş üstü nüfusun iki katına çıkacağının öngörüldüğüne dikkati çekti.
Buna karşın dünya nüfusunun yaklaşık yarısının hala herhangi bir sosyal koruma güvencesine sahip olmadığını belirten Göktaş, bu tablonun önümüzdeki dönemde iklim politikaları başarısının sosyal politikalarla ne denli bütünleştiğine bağlı olacağını gösterdiğine işaret etti.
Türkiye'nin sosyal devlet anlayışını anayasal bir ilke olarak benimseyen ve bunu köklü bir dayanışma geleneğiyle birleştiren bir ülke olduğunu dile getiren Göktaş, şöyle konuştu:
"Bu anlayışla sosyal politikalarımızı toplumun tüm kesimlerini her türlü riske karşı koruyan güçlü bir yapı olarak kurguluyoruz. Bu yapının merkezinde ise aile yer alıyor. Çünkü aile, zor zamanlarda insanın sığındığı ve destek bulduğu kurumdur. İklim değişikliğinin getirdiği sınamalar karşısında da toplumun direnci, güçlü ve sağlıklı aile yapısıyla artıyor. Sayın Cumhurbaşkanımızın 2026-2035 dönemini Aile ve Nüfus On Yılı olarak ilan etmesi de bu yaklaşımın bir ifadesidir. Bu vizyon doğrultusunda sosyal politikalarımızı erken müdahale, sosyal koruma ve bakım hizmetlerinin sürekliliği üzerine inşa ediyoruz."
"Kadınların ekonomik hayata katılımı büyük önem taşıyor"
Bakan Göktaş, riskleri erken tespit etmek için Sosyal Risk Haritalarını geliştirdiklerini, 648 gösterge ve 35 risk haritası üzerinden ihtiyaçları hane ve bölge düzeyinde izlediklerini, 81 ilde riskli haneleri ziyaret ederek ihtiyaçları yerinde tespit edip aileleri ilgili kurumlara yönlendirerek süreç boyunca takip ettiklerini anlattı.
Bakım hizmetlerini, aile ve toplum temelli modeller üzerine kurduklarına işaret eden Göktaş, "Kim bakacak? Evdeki kadın bakacak, evdeki kız çocuğu, eş bakacak. Böyle bir yükten bahsettiğimiz bir dönemde, yeni bakım yükümlülüklerini, doğru ve adil bir şekilde paylaşmak zorundayız." dedi.
Evde bakım yardımı, gündüzlü bakım ve aktif yaşam merkezleri, çocuk bakım hizmetlerinden bahseden Göktaş, afet ve acil durumlarda psikososyal destek ekiplerinin çalışmasının, iklim kaynaklı afetlerde de sosyal hizmetlerin kesintisiz sürdürülmesi açısından önemli olduğunu vurguladı.
Adil geçişin aynı zamanda yeşil ekonominin fırsatlarına herkesin eşit biçimde erişebilmesi anlamına geldiğini aktaran Göktaş, bu noktada kadınların ekonomik hayata katılımının büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Göktaş, yeşil dönüşümün yeni istihdam alanları ve girişimcilik fırsatları oluştururken, kadınların bu süreçte güçlü biçimde yer almasını gerektirdiğini, Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nda çevre ve iklim değişikliğini ilk kez ana hedeflerden biri olarak belirlediklerini kaydetti.
Yeşil ve dijital dönüşümü birlikte ele alan ikiz dönüşüm yaklaşımını kadınların güçlenmesi açısından önemli bir fırsat olarak gördüklerini belirten Göktaş, "Yenilenebilir enerji, temiz teknoloji ve dijital ekonomi gibi geleceğin sektörlerinde kadınların istihdamını destekliyoruz. Eğitim ve mesleki gelişim programlarımızla yeni teknolojilere uyum sağlamalarını ve yetkinliklerini artırmalarını teşvik ediyoruz." diye konuştu.
Türkiye olarak, adil geçişin sosyal boyutunu güçlendirmek için uluslararası düzeyde 3 önemli adım atılması gerektiğine inandıklarını dile getiren Göktaş, birincisinin sosyal korumanın ulusal iklim planlarına ve uyum stratejilerine dahil edilmesi, ikincisinin bakım hizmetlerinin iklim finansmanı kapsamında değerlendirilmesi, üçüncüsünün adil geçişin sosyal etkilerinin hane düzeyinde izlenmesi olduğunu bildirdi.
Kreşlerin, gündüz bakım merkezlerinin ve evde bakım hizmetlerinin, iklim risklerine karşı dayanıklı hale getirilmesini önemli gördüklerinin altını çizen Göktaş, "Bütün yükün o hanedeki kadının üzerine yıkılmaması gerektiğine inanıyoruz. Bakım hizmetlerinin gerçekten değeri çok az ölçülüyor. Ev içindeki iş yükü de neredeyse karşılık bulmuyor. Kadının iş yükü sadece ev ve iş olarak sınırlanmıyor. Gün boyunca oluşturduğu bütün hizmetlerin aslında bir reel değeri var. Bu karşılığı daha adil bir şekilde sürdürmemiz ve nokta atışı yapmamız gerekiyor." dedi.
Belem'de kurulan adil geçiş mekanizmasının bu adımları ortak bir uygulamaya dönüştürmek için önemli bir imkan sunduğunu aktaran Göktaş, "Türkiye olarak bu süreçte tecrübelerimizi paylaşmaya ve dost ülkelerle işbirliğimizi güçlendirmeye hazırız." ifadesini kullandı.
Göktaş moderatörlüğünde panel düzenlendi
Etkinlik kapsamında, Bakan Göktaş moderatörlüğünde, Azerbaycan Aile, Kadın ve Çocuk Sorunları Devlet Komitesi Başkanı Bahar Muradova, İslam İşbirliği Teşkilatı Kadının İlerlemesi Teşkilatı Bakanlar Konseyi ve İcra Kurulu Başkanı Amal Ammar, Sırbistan Kadın-Erkek Eşitliği, Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi ile Kadınların Ekonomik ve Siyasi Güçlenmesinden Sorumlu Bakanı Tatjana Macura ve Somali Aile ve İnsan Hakları Geliştirme Bakanı Khadija Mohamed Al Makhzoumi'nin katılımıyla panel düzenlendi.
Burada konuşma yapan Göktaş, iklim krizinin yalnızca çevresel bir sorun değil aynı zamanda ekonomik ve toplumsal eşitsizlikleri derinleştiren bir mesele olduğunu söyledi.
Bu eşitsizliklerin etkilerinin özellikle kadınların geçim kaynaklarında ve çalışma hayatında daha belirgin olduğunu dile getiren Göktaş, "İklim politikaları belirlenirken kadınların söz sahibi olması, adil geçişin temel koşulları arasında. Sosyal korumayı güçlendiren, bakım hizmetlerine erişimi artıran ve kadınlara yeni ekonomik fırsatlar sunan bütüncül bir yaklaşıma ihtiyacımız var." diye konuştu.
