Azerbaycan Cumhuriyeti Savaş, Emek ve Silahlı Kuvvetler Gazileri Teşkilatı Başkanı, askeri-siyasi uzman Albay Celil Halilov, Azerbaycan ordusunun tarihi ve milli devlet anlayışındaki yeri hakkında değerlendirmelerde bulundu. Halilov, milli ordunun yalnızca ülke savunmasının değil, aynı zamanda Azerbaycan'ın bağımsızlık ruhunun ve devletçiliğinin en güçlü simgelerinden biri olduğunu ifade etti.
Halilov, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“26 Haziran 1918’de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun kararıyla ilk düzenli askeri birlik olan Müstakil Azerbaycan Kolordusu kuruldu. Hükümet tarafından 25 bin kişilik bir ordu oluşturulması hedefi ortaya konuldu. Aynı yılın 1 Ağustos’unda Azerbaycan Harbiye Bakanlığı kuruldu ve ilk bakan olarak Hosrov Bey Sultanov atandı. 25 Aralık’ta ise General Samed Bey Mehmandarov Harbiye Nazırı, Korgeneral Eliağa Şıhlinski ise bakan yardımcısı olarak görevlendirildi.
Askeri alandaki ilk büyük başarı 15 Eylül 1918’de elde edildi. Milli Ordu, Nuri Paşa’nın komuta ettiği Kafkas İslam Ordusu ile birlikte Bakü’yü ve çevre bölgeleri Ermeni-Bolşevik işgalinden kurtardı. Bu şanlı zafer, Azerbaycan devletçilik tarihinde yeni bir sayfa açtı; milli ordunun gücünü ve halkın iradesini tüm dünyaya gösterdi.
Azerbaycan’daki ilk askeri geçit töreni 1919 yılında Bakü’de, bugünkü Azadlık Meydanı’nda, Müze Merkezi’nin bulunduğu alanda gerçekleştirildi. Ancak Milli Ordunun ömrü uzun olmadı. 1920 yılının Nisan ayında Cumhuriyetin yıkılmasının ardından Bolşevik yönetimi Milli Orduyu dağıttı. Ordu yöneticilerinin büyük bölümü, aralarında 15 generalin de bulunduğu isimler Nargin Adası’nda kurşuna dizildi; yüzlerce vatansever subay ve asker baskılara maruz kaldı. Buna rağmen milli ordu fikri halkın hafızasından silinmedi ve gelecek nesillerin gönlünde kutsal bir ideal olarak yaşamaya devam etti.
Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin modern ve şerefli tarihi, doğrudan Ulu Önder Haydar Aliyev’in adıyla bağlantılıdır. Modern Azerbaycan Ordusunun kurulması, geliştirilmesi ve güçlendirilmesi onun ileri görüşlü siyaseti, devlet adamlığı anlayışı ve eşsiz teşkilatçılık yeteneğinin sonucudur.
Haydar Aliyev, Sovyet döneminde Azerbaycan’a liderlik ettiği yıllarda geleceği düşünerek milli askeri kadroların yetiştirilmesine özel önem veriyordu. 20 Haziran 1971’de Cemşid Nahçıvanski adına ihtisaslaşmış askeri okulun kurulmasını sağlaması bunun en parlak örneklerinden biridir. Ulu Önder, yüzlerce Azerbaycanlı gencin SSCB’nin saygın askeri okullarında eğitim almasına imkân sağladı. Daha sonra bu subaylar bağımsız Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin oluşumunda önemli rol oynadılar. Cemşid Nahçıvanski Askeri Lisesinin mezunları Birinci Karabağ Savaşı’nda, Nisan Çatışmaları’nda ve Vatan Savaşı’nda kahramanlık destanları yazarak halkın büyük sevgisini kazandılar.”
Albay, Haydar Aliyev’in ordu yapılanmasına özel önem verdiğini vurgulayarak şunları söyledi:
“Haydar Aliyev’in ikinci kez siyasi iktidara dönüşünden sonra Azerbaycan Ordusunda köklü değişiklikler yaşandı. Orduda disiplin güçlendirildi, askeri birlikler tamamlandı ve savaş ruhu yükseltildi. Tam da bu dönemde halkta ve orduda zafere olan kesin inanç oluştu.
Azerbaycan Ordusunun ilk ciddi sınavı Ocak 1994’te yaşandı. 5 Ocak’ı 6 Ocak’a bağlayan gece Fuzuli rayonunun 20 köyü, Horadiz kasabası ve Cebrayıl rayonunun Cocuk Mercanlı köyü işgalden kurtarıldı. Bu başarılı operasyonlar Azerbaycan Ordusunun gücünü ortaya koydu ve gelecekteki büyük zaferlerin habercisi oldu.
Ordu yapılanmasına büyük önem veren Ulu Önder Haydar Aliyev’in 22 Mayıs 1998 tarihli kararnamesiyle 26 Haziran, Azerbaycan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetler Günü ilan edildi. O tarihten itibaren bu gün halkımız tarafından büyük gurur ve saygıyla kutlanmaktadır.
Bağımsız Azerbaycan’da ordu yapılanması süreci, Cumhurbaşkanı ve Başkomutan İlham Aliyev’in liderliğinde niteliksel olarak yeni bir aşamaya geçti. Ulu Önderin siyasi çizgisini başarıyla sürdüren devlet başkanının dikkat ve desteği sayesinde Silahlı Kuvvetlerimiz en modern silah ve teçhizatla donatıldı, personelin profesyonelliği artırıldı ve savaş hazırlığı daha da güçlendirildi. Sonuç olarak Azerbaycan Ordusu kısa sürede bölgenin en güçlü ordusuna dönüştü ve dünyanın en güçlü askeri kuvvetleri arasında hak ettiği yeri aldı. Günümüzde Azerbaycan’ın savunma sanayi kuruluşlarında binden fazla askeri amaçlı ürün üretilmektedir ve bu da ülkenin askeri potansiyelinin güçlenmesine önemli katkı sağlamaktadır.”
Albay Celil Halilov, Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin Vatan Savaşı’nda büyük kahramanlıklar sergilediğini belirterek şunları kaydetti:
“27 Eylül 2020’de başlayan Vatan Savaşı, Azerbaycan halkının kahramanlık tarihindeki en şanlı sayfalardan biridir. Muzaffer Başkomutan İlham Aliyev’in liderliğinde kahraman ordumuz düşmana ağır darbeler indirerek 44 gün içinde 5 şehri, 4 kasabayı ve yaklaşık 300 köyü işgalden kurtardı. Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü yeniden sağlandı ve halkımızın otuz yıllık özlemi sona erdi. Şuşa Operasyonu, askeri tarihin en parlak örneklerinden biri olarak dünya askeri çevrelerinin dikkatini çekti. Günümüzde 21. yüzyıl savaşını yürüten Azerbaycan Ordusunun savaş taktikleri ve operasyonları dünyanın önde gelen askeri okullarında incelenmektedir.
Vatan Savaşı’nda 2.900’den fazla asker ve subayımız, vatan topraklarının kurtuluşu uğruna canlarını feda ederek şehitlik mertebesine ulaştı. Onların aziz hatırası Azerbaycan halkının kalbinde sonsuza dek yaşayacaktır. Devletimiz tarafından savaşlarda kahramanlık gösteren askerler yüksek nişan ve madalyalarla ödüllendirilmiş, şehit aileleri ve gazilere kapsamlı destek sağlanmıştır.
Azerbaycan Ordusunun daha da güçlendirilmesi yönünde bugün de kararlı adımlar atılmakta, yeni komando birlikleri kurulmakta ve modern silah ile teçhizat envanteri genişletilmektedir. Kahraman asker ve subaylarımız, işgalden kurtarılan topraklarımızın güvenliğini sağlayarak devletimizin emniyetini kararlılıkla korumaktadır.
Bugün Azerbaycan Cumhuriyeti Savaş, Emek ve Silahlı Kuvvetler Gazileri Teşkilatı, tüm gazilerimizle birlikte Silahlı Kuvvetler Günü’nü büyük bir coşku, gurur ve heyecanla kutlamaktadır. Halkımız, Cumhurbaşkanı ve Silahlı Kuvvetlerin Muzaffer Başkomutanı İlham Aliyev’in etrafında kenetlenerek devletimizin gücünün, bağımsızlığının ve toprak bütünlüğünün sonsuza kadar korunacağına olan inancını göstermektedir.
Silahlı Kuvvetler Günü vesilesiyle Azerbaycan Ordusunun tüm personelini, gazileri, emekli subayları ve askerleri yürekten tebrik ediyor; kendilerine sağlık, başarı ve şerefli görevlerinde yeni kazanımlar diliyoruz. Güçlü Azerbaycan Ordusu daima zaferden zafere yürüsün, üç renkli bayrağımız ülkemizin her köşesinde sonsuza dek dalgalansın! Muzaffer Başkomutanın liderliğinde Azerbaycan devleti daha büyük başarılara imza atsın! Yaşasın bağımsız Azerbaycan! Yaşasın muzaffer Azerbaycan Ordusu! Yaşasın halk-ordu birliği!”
