Türkiye'nin NATO ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) zirvelerine ev sahipliği yaptığını anımsatan Duran, şöyle konuştu:

"Şimdi de COP31 ile Türkiye diplomasinin merkezinde olduğunu hem dünyaya hem de bölgesine göstermiş oldu. COP31'in mottosu, diyalog, konsensüs ve aksiyon üçlemesinden oluşuyor. Yani çevrenin korunması ile ilgili politikalarda sadece diyalog yeterli değil, bir konsensüs oluşturulmalı ve bu mutlaka uygulamaya konulmalı. Bu yönüyle baktığımızda aslında COP31'in en önemli hususu olarak iki konunun öne çıktığını söyleyebilirim. Birincisi, iklim adaleti. Biliyorsunuz gelişmiş ülkelerin sanayileşirken dünyaya bir anlamda çevresel olarak zararı oldu. Bu yönüyle baktığımızda sorumluluk daha fazla onlarda. Bu yüzden gelişmekte olan ülkelerin üzerine bu yükün koyulması değil, aksine finans ve teknoloji başta olmak üzere çevreyi korumak için iklim değişikliği ile mücadele için bir paylaşım olması gerekiyor. Bu itibarla Sayın Cumhurbaşkanımızın konuşmasında da ifade ettiği en önemli konulardan bir tanesi iklim adaletiydi. Bir diğer konu ise bu sorumluluğun yerine getirilmesi, yani uygulamaya koyulmasıydı. İkinci önemli konu da buydu. Cumhurbaşkanımız, bunu 'Mış gibi yapmayacağız. Alınan kararlar uygulamaya konulmalı. Bununla ilgili bir çalışmayı devam ettireceğiz' şeklinde vurguladı."

"20'Yİ AŞKIN İKİLİ GÖRÜŞME BEKLENİYOR"

Duran, iklim konusu konuşulurken Gazze'de yaşananların da unutulmaması gerektiğinin altını çizerek, "Cumhurbaşkanımızın kullandığı çok kritik bir kavram vardı. 'Gazze'de Netanyahu hükümetinin uygulamış olduğu bir soykırım var ama bununla da yetinmediler. Zeytin ağaçlarını katlederek aslında orada bir çevre soykırımı da uyguladılar.' Bunu da hatırlatmakta fayda görürüm." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaptığı ikili görüşmelerde, Türkiye'nin COP31 Zirvesi'ni başarıyla yürüttüğünün gündeme geldiğini ve konuk liderlerin Erdoğan'a teşekkür ettiğini aktaran Duran, şunları kaydetti:

"Cumhurbaşkanımız Antalya'ya geldiğinden bu yana 10 tane ikili görüşme yaptı. Yarın da çok yoğun bir diplomasi trafiği olacak. En az o kadar bir görüşmenin yapılması, 20'yi aşkın ikili görüşmeyi yapması bekleniyor. Kendileri hem liderler zirvesinde hitap ettiler hem ikinci bir konuşma daha yaptılar. Biliyorsunuz daha önceki COP başkanları Türkiye'nin COP31 başkanlığına hep birlikte ortak bir destek verdiler. Bunu da zirvenin gidişatı açısından oldukça önemli görüyoruz."

"4 BİN BASIN MENSUBU TAKİP EDİYOR"

İletişim Başkanlığı olarak zirvenin medya akreditasyonu konusunda Birleşmiş Milletler ile çalıştıklarını belirten Duran, şunları ifade etti:

"5 kıtadan yaklaşık 4 bin basın mensubu bu büyük zirveyi takip ediyor. 20 Kasım'a kadar devam eden bu zirvenin basın tarafından ilgi görmesi bizi çok memnun ediyor. Akademiden sivil toplum kuruluşlarına, STK'lere kadar çok geniş bir katılımla devam eden zirvenin güzel sonuçlar üretmesini ve uygulamada da karşılığı olacak şekilde bir zirve olmasını temenni ediyoruz.

Dolayısıyla İletişim Başkanlığı olarak medya kısmı ile ilgilendiğimiz gibi iklim diplomasisi ile ilgili bir kitap, iklim değişikliği ile ilgili bir sözlük, Türkiye'nin COP31'de göstermiş olduğu dönem başkanlığının neye yönelik olduğuna dair bir kitap çalışması da yaptık. Hem kitaplar yayımlayıp hem bunu kamuoyunun gündemine getirerek hem de dezenformasyonla mücadele ederek kapsamlı bir çalışma yürütüyoruz."

"BU ZİRVE NATO VE TDT ZİRVELERİNDEN DAHA BÜYÜK"

Duran, mavi ile yeşilin en güzel buluşmalarından birisini temsil eden Antalya'da bu zirveyi düzenlemenin çok değerli olduğunu dile getirerek, şöyle konuştu:

"Bu çerçevede Cumhurbaşkanımızın liderliğinde yürütülen bu çalışmalarda Sayın Bakanımız Murat Kurum'un da çok önemli emekleri var. Bu açıdan baktığımızda gerçekten büyük bir emek var burada. Bütün liderler tarafından da COP31'in önemli bir yatırım gerçekleştirilerek, çok emek sarf edilerek gerçekleştirildiği fark ediliyor ve takdir görüyor. Aynı şekilde medya açısından baktığımızda tabii ki 4 bine yakın basın mensubunu burada en iyi şekilde ağırlamak ve dünyaya Antalya'dan iklim değişikliği ile ilgili güçlü mesajlar vermek yönünde bir çabamız var. Ben, bu çerçevede olumlu tepkiler aldım. Çünkü burada gerçekten büyük bir emek var. Tabii Antalya'mız çok yüksek kapasitede bir ilimiz. Doğrusu, NATO ve TDT zirvelerinden daha büyük bir zirveden bahsediyoruz. Dolayısıyla biz hem basın mensuplarımızın hem sivil toplum kuruluşlarımızın hem iklim için mücadele eden bütün gönüllülerin zirve ortamından ve hizmetten memnun olacaklarını ümit ediyoruz."

Emine Erdoğan'ın ev sahipliğinde, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da "Küresel Sıfır Atık İttifakı Lider Eşleri Yüksek Düzeyli Toplantısı" düzenlendi.

Toplantının açılışında konuşan Emine Erdoğan, COP31 vesilesiyle katılımcıları Türkiye'de ağırlamaktan büyük mutluluk duyduğunu belirterek, 195 ülkeden 100 bini aşkın katılımcı ve 100'ün üzerinde liderle, insanlığın ortak geleceğine yön vermek üzere bir arada olduklarını söyledi.

Böylesine geniş bir katılımın, ortak irade gücünü gösterdiği kadar üstlendikleri sorumluluğun büyüklüğünü de hatırlattığını ifade eden Erdoğan, "On yıllardır iklim zirvelerinde sıcaklık artışını, kuraklığı, orman kayıplarını konuşuyor, bilim insanlarının uyarılarını dinliyoruz. Bu çabalar kuşkusuz küresel bir bilinç oluşturdu. Ancak artık iklim krizinin boyutlarını ortaya koyan raporların, uyarıların ve hedeflerin ötesine geçmemiz gereken bir dönemdeyiz. Çünkü bilginin değeri, onu hangi kararlara dönüştürebildiğimizle de ölçülür." dedi.

Asıl meselenin, ne yapılacağını bilmemek değil, bilinenleri hayata geçirecek iradeyi ortaya koymak olduğunu vurgulayan Emine Erdoğan, şunları kaydetti:

"Türkiye olarak, COP31'i bir aksiyon COP'u olarak tanımlamamızın sebebi budur. Başarıyı yalnızca verilen taahhütlerle değil, bunların insanların hayatında, şehirlerimizde ve üretim biçimlerimizde oluşturduğu değişimle ölçmek istiyoruz. 9 yıl önce başlattığımız Sıfır Atık Hareketi, bu anlayışın somut bir örneğidir. Evlerde başlayan farkındalık, bugün okullardan belediyelere, kamu kurumlarından fabrikalara uzanan bir sisteme dönüştü. Bu süreçte ülkemizin geri kazanım oranı yüzde 13'ten yüzde 37'nin üzerine çıktı. Daha önemlisi, her yaştan insanın günlük hayatında karşılık bulan bir sorumluluk bilinci gelişti."

Atığın, çöp kutusunda değil, kararda başladığını öğrenmelerinin, bu süreçte edindikleri en önemli ders olduğunu belirten Emine Erdoğan, bir ürünün gerçekten gerekli olup olmadığı, nasıl üretildiği ve ne kadar kullanıldığının ortaya çıkacak atığı belirlediğini söyledi.

"Başarımızı, oluşmasını önlediğimiz atıkla da ölçmeliyiz"

Emine Erdoğan, yıllarca daha fazla üretmenin, kalkınmanın, daha fazla tüketmenin refahın göstergesi sayıldığını anımsatarak, ardından atıkları geri dönüştürmenin başarı kabul edildiğini dile getirdi.

Geri dönüşümün değerli olduğunu ancak en iyi yönetilen atığın bile üretiminde, toprak, su, enerji ve emek harcandığını aktaran Erdoğan, "Başarımızı yalnızca geri kazandığımız atıkla değil, oluşmasını önlediğimiz atıkla da ölçmeliyiz. Daha az kaynakla daha yüksek yaşam kalitesine ulaşmak, kalkınma anlayışımızın merkezinde yer almalı." dedi.

"Atık, kararda başlıyorsa şu soruyu sormalıyız, bu kararları kim veriyor?" diyen Erdoğan, şöyle devam etti:

"Doğal kaynaklarımız üzerindeki baskının önemli bir bölümü, küresel üretim ve tüketim modellerinden doğuyor. Tütünün sağlığa zararlarını konuşuyoruz. Oysa Dünya Sağlık Örgütü'ne göre tütün endüstrisi her yıl 600 milyon ağacın kaybına ve 22 milyar ton su tüketimine neden oluyor. Benzer şekilde moda ve tekstil sektörünün yılda 92 milyon ton atık ürettiği bir dünyada, ürünlerin giderek kısalan kullanım ömrünü yalnızca tüketicilerin tercihiyle açıklayamayız. Dijital dünyada ise bizi ekran başında daha uzun tutmaya yönelen iş modellerinin yanında büyüyen altyapının enerji ve su ihtiyacını da sorgulamalıyız."

"Şirketlerin sorumluluğu da küresel olmalı"

Emine Erdoğan, yapay zekanın israfı azaltmak, üretimi verimli kılmak ve çevresel sorunlara yeni çözümler bulmak için büyük fırsatlar sunduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

"Fakat teknolojik ilerlemeyi çevresel maliyetlerinden ayrı değerlendiremeyiz. Geleceğin teknolojilerini geçmişin israf alışkanlıkları üzerine inşa edemeyiz. Bir şirketin ekonomik kazancının bedeli, başka bir toplumun tükenen su kaynakları veya kirlenen toprağı olmamalıdır. Bu nedenle büyük şirketlerin kaynak kullanımlarını şeffaflaştıran, çevresel etkilerini bağımsız değerlendirmeye açan ve hesap verebilirliği güçlendiren ortak standartlar geliştirmeliyiz. Küresel ölçekte faaliyet gösteren şirketlerin sorumluluğu da küresel olmalıdır."

Tabiatın geleceğini belirleyen kararların, üretim ve tüketimle sınırlı olmadığını belirten Erdoğan, insanlığın en ağır kararlarından biri olan savaşın, tabiat üzerinde de nesiller boyu süren yaralar açtığını, Ukrayna'dan Sudan'a çatışmanın sürdüğü her yerde bunun görüldüğünü hatırlattı.

Tahribatın en ağır şekilde ortaya çıktığı Gazze'de, Birleşmiş Milletler Çevre Programı'na göre 61 milyon ton enkazın biriktiğini aktaran Erdoğan, meyve bahçelerinin ve zeytinliklerin yüzde 97'sinin yok olduğuna, kalan tatlı su kaynaklarının çoğunun kirlendiğine dikkati çekti.

Erdoğan, bu yıkımın iyileşmesinin nesiller boyu sürebileceğine işaret ederek, "Dünya askeri harcamaları 2,9 trilyon dolarla tarihi rekor bir seviyeye ulaşmışken, bu kaynakların küçük bir bölümünün dahi insanlığın ortak sorunlarına ayrıldığında nelerin mümkün olabileceğini bir an için düşünelim. Yıkılan şehirleri yeniden imar edebilir, çoraklaşan coğrafyalar ihya edilebilir ve barış tüm kıtaların iklimi olabilir." ifadelerini kullandı.

"Yeni işbirlikleri kurulmasını teşvik edeceğiz"

Evde, üretimde ve siyasette verilen kararları hiçbir ülkenin tek başına değiştiremeyeceğini belirten Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bugün tanıtımını gerçekleştirdiğimiz Küresel Sıfır Atık İttifakı, bu ortak sorumluluğu kalıcı işbirliklerine dönüştürme irademizin bir ifadesidir. İttifakımızla, ülkelerin başarılı uygulamalarını birbirinden öğrendiği, ortak projeler geliştirdiği ve yerel çözümleri küresel ölçekte yaygınlaştırdığı güçlü bir işbirliği zemini oluşturmayı hedefliyoruz. Sıfır atık ve döngüsel ekonomi, plastik ve ambalaj atıkları, sıfır atık bölgeleri, gıda ve organik atıklar ile eğitim ve gençlik olmak üzere 5 öncelikli alanda çalışmalar yürütmeyi öngörüyoruz. Bu çalışmalarımızı birbirini tamamlayan 3 yapı üzerinden geliştirmeyi planlıyoruz."

Her yıl düzenlenen Sıfır Atık Forumu'nda ortak öncelikleri ve çözüm önerilerini ele alacaklarını aktaran Erdoğan, İstanbul Platformu aracılığıyla bu önerilerin somut projelere ve uygulama ortaklıklarına dönüşmesine katkı sağlayacaklarını bildirdi.

Emine Erdoğan, Küresel Sıfır Atık İttifakı ile bu çalışmaların daha geniş coğrafyalara ulaşmasını, ülkeler arasında yeni işbirlikleri kurulmasını teşvik edeceklerini dile getirerek, "Böylece uluslararası kuruluşları, yerel yönetimleri, akademiyi, özel sektörü ve sivil toplumu ortak hedefler etrafında buluşturmayı amaçlıyoruz. Bu sorunların çözümü tek bir ülkenin çabasıyla mümkün değil, bilgimizi, imkanlarımızı ve tecrübelerimizi buluşturmalıyız." diye konuştu.

"Ortak çalışma" daveti

Bugün burada bulunan her bir lider eşinin, bu dönüşüme önemli katkılar sunabilecek bir etki alanı olduğuna işaret eden Erdoğan, lider eşlerinin, toplumlarının farklı kesimlerine ulaşabildiğini, kamu kurumlarını, sivil toplumu ve iş dünyasını ortak amaçlar etrafında bir araya getirebildiğini ifade etti.

Emine Erdoğan, küçük bir yerel girişime verilen desteğin, çok daha geniş bir değişimin başlangıcı olabildiğine işaret ederek, bu nedenle, lider eşlerini, Küresel Sıfır Atık İttifakı'nın etkin paydaşları olmaya, ülkelerinin tecrübelerini ve başarılı uygulamalarını bu ortak çalışmaya taşımaya davet etti.

Bu buluşmanın ardından yeni işbirliklerinin kurulmasını, ortak projelerin geliştirilmesini ve ilerlemelerinin somut sonuçlarla ortaya konulmasını arzuladıklarını dile getiren Erdoğan, lider eşlerine, Antalya'dan ayrılırken ülkelerine yeni birer taahhüt listesi kadar, birlikte başlattıkları ortak çalışmaları da götürmeleri çağrısında bulundu.

Lider eşlerine katılımları ve ortak geleceğe gösterdikleri hassasiyet için teşekkür eden Erdoğan, Küresel Sıfır Atık İttifakı'nın ülkeler ve bütün insanlık için hayırlı olmasını diledi.

Çok sayıda lider eşi katıldı

Emine Erdoğan'ın ardından Brezilya Devlet Başkanının eşi Janja Lula da Silva, Özbekistan Cumhurbaşkanının eşi Ziroat Mirziyoyeva, Mikronezya Devlet Başkanının eşi Ancelly Simina, Maldivler Devlet Başkanının eşi Sajidha Mohamed, Mozambik Devlet Başkanının eşi Gueta Selemane Chapo, KKTC Cumhurbaşkanının eşi Nilden Bektaş Erhürman, Burundi Hükümet Başkanının eşi Francine Ntakarutimana, Bangladeş Başbakanının eşi Zubaida Rahman, Pakistan Başbakanının gelini Zainab Suleman, BM Kalkınma Programı Başkanı Alexander De Croo ve BM Habitat İcra Direktörü Ancaludia Rossbach da konuşma yaptı.

Programa, Moritanya Cumhurbaşkanının eşi Mariem Dah, Suriye Cumhurbaşkanının eşi Latife El Durubi, Palau Cumhurbaşkanının eşi Valerie Whipps, Bosna-Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanının eşi Mirela Becirovic, Malezya Pahang Eyaleti Sultanının eşi Tunku Azizah Aminah Maimunah, Komorlar Cumhurbaşkanının eşi Ambari Daroueche Azali, Esvatini Başbakanının eşi Philile Dlamini, Etiyopya Başbakanının eşi Zinash Tayachew, Libya Devleti Milli Birlik Hükümeti Başbakanının eşi Amina El-Dilawi, Bahamalar Başbakanının eşi Ann Marie Davis, Tuvalu Başbakanının eşi Tausaga Teo, Azerbaycan Cumhurbaşkanının kızı Leyla Aliyeva, İran Cumhurbaşkanının kızı Zahra Pezeshkian, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu üyeleri katıldı.

Oturumda Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da yer aldı.

Burada konuşan Yılmaz, sanayinin üretimin, istihdamın, ticaretin ve teknolojik ilerlemenin temeli olduğunu belirterek, bununla birlikte küresel sera gazı emisyonlarının doğrudan dörtte birinden fazlasından sorumlu olduğunu söyledi.

Asıl meselenin, geleceğin sanayisini daha temiz, daha verimli ve daha rekabetçi şekilde birlikte inşa etmek olduğunu vurgulayan Yılmaz, "COP31 ev sahibi olarak, iklim değişikliğiyle mücadeleyi ekonomik kalkınmanın önünde bir engel değil daha güçlü ekonomiler, nitelikli istihdam ve dayanıklı tedarik zincirleri oluşturmak için önemli bir fırsat olarak görüyoruz." diye konuştu.

"Yenilenebilir enerji, kurulu güç kapasitemizin yüzde 60’ından fazlasını oluşturmakta"

Yılmaz, temiz teknolojiler, sanayide elektrifikasyon, sürdürülebilir yakıt ve ham maddeler ile dijitalleşmenin, üretimi daha temiz ve rekabetçi hale getirebileceğine işaret ederek, şöyle konuştu:

"Dünya genelinde bini aşkın ticari ölçekli temiz sanayi projesi açıklanmış, ancak bunların beşte birinden azı nihai yatırım kararına ulaşabilmiştir. Bu tablo bize yalnızca hedef belirlemenin yeterli olmadığını gösteriyor. Uygun maliyetli finansmanı, temiz enerji altyapısını, nitelikli iş gücünü, güvenilir talebi ve öngörülebilir politikaları birlikte geliştirmemiz gerekiyor. Bu doğrultuda üç konunun önemli olduğuna inanıyoruz. Birincisi, özellikle gelişmekte olan ülkelerin finansmana ve teknolojiye erişimini kolaylaştırmak ve yatırım yapılabilir proje portföyleri oluşturmaktır. İkincisi, düşük ve sıfıra yakın emisyonlu sanayi ürünleri için talebi ve pazarları güçlendirmektir. Üçüncüsü, ülkelerin farklı koşullarını gözeterek işbirliğini ilerletmek ve adil uluslararası ticareti desteklemektir. Bu yaklaşımla açık ve ölçülebilir hedefler belirledik. Bugün ise bu hedeflere bir yenisi ekliyoruz. Tüm sektörlerde emisyon azaltımını hızlandırmak amacıyla dünya genelinde yakalanan, kullanılan ve depolanan karbondioksit miktarını artırmayı hedefliyoruz.

Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu, uluslararası finansmanı sanayimizin dönüşüm ihtiyaçlarıyla buluşturan başarılı bir işbirliği örneğidir. Bu deneyimden hareketle, öncülük ettiğimiz En Az Gelişmiş Ülkeler Yeşil Sanayileşmeyi Kolaylaştırma Mekanizması ile en kırılgan ekonomilerin teknolojiye, finansmana ve yatırım fırsatlarına erişimini desteklemeyi hedefliyoruz. COP30'da kabul edilen Belém Küresel Yeşil Sanayileşme Bildirisi, bu alanda önemli bir siyasi irade ortaya koymuştur. COP31'de amacımız bu iradeyi yatırıma ve uygulamaya taşımaktır. Karbon salınımının azaltılmasının zor olduğu sektörlerde karbonsuzlaştırmayı hızlandırmak amacıyla, İklim Kulübü ve OECD ile birlikte Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı'nı hayata geçiriyoruz."

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, UNIDO'nun Küresel Yeşil Sanayileşme Gündemi, İklim Kulübü çalışmaları ve ülke öncülüğündeki sanayi dönüşüm platformlarının, bu çabaların sahada karşılık bulmasını destekleyeceğini anlatarak, sanayinin dönüşümünün temiz enerjiyle de yakından bağlantılı olduğunu vurguladı.

COP31 Eylem Gündemi kapsamında elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e, döngüsel malzeme kullanım oranının ise en az yüzde 15'e çıkarılması yönündeki ortak hedefleri tamamlayıcı gördüklerini ifade eden Yılmaz, şunları kaydetti:

"UNDP ile birlikte geliştirilen İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) ulusal iklim önceliklerinin yatırıma hazır projelere dönüşmesine ve bunların sermaye ile buluşturulmasına katkı sağlayacaktır. Türkiye olarak da yurt içinde somut adımlar atmaktayız. Yenilenebilir enerji, şu anda kurulu güç kapasitemizin yüzde 60'ından fazlasını oluşturmaktadır. 2053 yılı için net sıfır emisyon hedefi belirlemiş, ilk İklim Kanunumuzu yürürlüğe koymuş bulunmaktayız ve Emisyon Ticaret Sistemi’ni hızlandırmaktayız. Ayrıca, teknoloji odaklı, düşük karbonlu sanayi yatırımlarını desteklemek amacıyla Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu'nu kurmuş ve 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejimizi yayımlamış bulunuyoruz.

Bugün sizlerden beklentimiz yalnızca bir vizyon paylaşmanız değildir. Önümüzdeki on iki ayda yatırım kararlarını, kamu-özel sektör ortaklıklarını ve adil dönüşümü destekleyecek somut adımları birlikte belirlememizdir. Gelin, yeşil sanayileşmeyi her ekonomi için bir büyüme ve refah fırsatına dönüştürelim, Antalya'da ortaya koyacağımız ortak iradeyi COP32'ye ve sonrasına taşıyalım."

Bakan Kurum, programdaki konuşmasının başlangıcında COP31 organizasyonunda görev alan bakanlıklara, milletvekillerine, belediye başkanlarına ve uluslararası temsilcilere teşekkür etti.

Avustralyalı mevkidaşına, Brezilyalı temsilci André'ye ve COP29 Başkanı Muhtar Babayev'e de teşekkürlerini ileten Kurum, siyasi parti temsilcileri ile sanat ve spor dünyasından isimlerin programa katılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Organizasyonun hazırlanmasına katkı sağlayan özel sektör kuruluşlarını da anan Kurum, Koç Holding, Ziraat Bankası, Garanti BBVA ve Türk Telekom'a teşekkür etti.

Sanatın ve sporun iklim mücadelesinde farkındalık oluşturma gücüne işaret eden Kurum, COP31'in yalnızca siyasi liderlerin değil, toplumun farklı kesimlerinin ortak katılımıyla güç kazandığını vurguladı.

Antalya'da gerçekleştirilen COP31 Bakanlar Yemeği, iklim krizine karşı dayanışma, ortak sorumluluk ve somut eylem çağrılarının öne çıkmasının ardından sona erdi.

Aşırı sıcaklar, seller, fırtınalar ve kuraklıkların can aldığını, geçim kaynaklarını yok ettiğini ve kalkınma kazanımlarını sildiğini söyleyen Guterres, "Sıcaklıklar yükseldikçe, can kayıpları da artacaktır. Sıcaklıkların ne kadar yükseleceğini sınırlamak için acilen emisyonları azaltmalıyız. Aynı zamanda, halihazırda üzerimizde hissedilen iklim etkilerinden insanları korumalıyız." değerlendirmesinde bulundu.

Guterres, bilimin yaklaşan tehlikenin görülmesini sağladığına değinerek, şu ifadeleri kullandı:

"Okyanus boyunca ilerleyen bir kasırgayı takip edebiliyoruz. Bir sıcak dalgası vurmadan önce tahmin edebiliyoruz. İnsanların telefonlarına doğrudan uyarılar gönderebilecek teknolojiye sahibiz. Yine de milyonlarca insan için bu uyarılar asla ulaşmıyor. Hiç kimse, sırf bir uyarı çok geç geldiği ya da hiç gelmediği için hayatını kaybetmemeli. İşte bu nedenle 'Herkes için Erken Uyarı' girişimlerini başlattık. Hedefimiz, 2027 sonuna kadar erken uyarı sistemi ile dünyadaki her insanı korumak."

Kanıtların çok açık olduğunu vurgulayan Guterres, "Doğal afetlerde ve iklim değişikliklerinde erken uyarı hayat kurtarır. Kapsamlı erken uyarı sistemlerine sahip ülkelerde afet kaynaklı ölüm oranları neredeyse altı kat daha düşük. 24 saat önceden verilen bir uyarı, hasarı yüzde 30’a kadar azaltabilir. 2022’den bu yana yaklaşık 2 milyar ABD doları kaynak seferber edildi ve 160 civarında ülke destek alıyor. Bu sayede, daha güçlü uyarı sistemlerine sahip ülkelerde afet kaynaklı ölümler çok daha az. Ancak her üç ülkeden yaklaşık biri hala bir erken uyarı sistemine sahip değil." diye konuştu.

"Uyarı insanlara zamanında ulaştığında hayat kurtarabilir"

Guterres, en az gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan küçük ada devletlerinde ve çatışmalardan etkilenen ülkelerde farkın en geniş boyuta ulaştığını belirterek, "İklim krizine en az katkıda bulunanlar onlar. Oysa bu durumdan en çok ve en ağır şekilde etkilenenler de yine onlar. Bir uyarı, ancak insanlara zamanında ulaştığında, anlaşıldığında, güven uyandırdığında ve eyleme yol açtığında hayat kurtarabilir." dedi.

Guterres, hızlanma ve kalıcı sistemler kurma çağrısı yaparak bunda erken uyarı sistemlerini kalıcı bir kamu hizmeti haline getirme, finansman ve kapasite açıklarını kapatmanın önemine dikkati çekti.

Özellikle borç yükü ve yüksek borçlanma maliyetleri bütçeleri daraltırken, gelişmekte olan ülkelerin bunu tek başlarına başaramayacağı değerlendirmesini yapan Guterres, "Tüm ortaklara uygun maliyetli, öngörülebilir ve sürdürülebilir finansmanı artırmaları çağrısında bulunuyorum." dedi.

Guterres, ülkelerin kendi süreçlerine sahip çıkmasını destekleyecek şekilde uluslararası işbirliğini güçlendirmenin gerektiğine vurgu yaparak bu konuda çalışan kurumları takdir etti.

Erken uyarı sistemlerinin önemine işaret eden Guterres, bunun insan güvenliğine ve istikrara yapılan yatırım olduğunu aktardı.

Guterres, girişimin kendisi için son derece önemli olduğunun altını çizerek, her afette sevdiklerini kaybeden aileler, yeniden ayağa kalkmaya çalışan toplumlar ve gelecekleri sekteye uğrayan çocuklar olduğunu vurguladı.

Erken uyarı sistemi konusunda uluslararası dayanışma çağrısı yapan Guterres, iklim krizi hızlandığı için insanları koruma çabalarının da aynı hızla artması gerektiğini bildirdi.

Ormanların atmosferden karbonu uzaklaştırdığını, su kaynaklarını ve toprağı koruduğunu, biyolojik çeşitliliğe yaşam alanı sağladığını ve kırsal toplulukların geçim kaynağını oluşturduğunu dile getiren Yumaklı, "İklim konusunda ormanlara yönelik eylem yoksa çözüm de yoktur." dedi.

Yumaklı, "Ormanlar, hem iklimle mücadelede hem de iklime uyumda en güçlü doğa temelli çözümlerimizdir." ifadesini kullandı.

Glasgow'da 2021'de düzenlenen COP26'da, 2030'a kadar orman kaybını ve arazi bozulumunu durdurma ve tersine çevirme yönünde ortak bir taahhütte bulunulduğunu ve Türkiye'nin de bu bildirgenin imzacıları arasında yer aldığını söyleyen Yumaklı, şöyle devam etti:

"Aradan geçen 5 yılda tablo değişti. Sıcaklıklar artıyor, kuraklık derinleşiyor, orman yangınları daha sık, daha şiddetli ve daha yıkıcı hale geliyor. Küresel ağaç örtüsü kaybının önemli bir bölümü maalesef artık yangınlarından meydana gelmektedir. İklim krizi, çözümün parçası olan ormanları da giderek artan biçimde tehdit ediyor. Bu nedenle hedefimiz geçerliliğini koruyor, ancak ona ulaşmak için daha fazla ölçeğe, aciliyete ve uluslararası işbirliğine ihtiyacımız var."

TÜRKİYE AĞAÇLANDIRMADA AVRUPA'DAN İLERİ

Bakan Yumaklı, son çeyrek asırda ormancılıkta kapsamlı bir seferberlik yürütüldüğüne işaret ederek, "Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde, Orman Genel Müdürlüğü'müzün çalışmalarıyla 2002-2025 yıllarında 8,3 milyar fidanı toprakla buluşturduk. FAO'nun 2025 Küresel Orman Kaynakları Değerlendirmesi'ne göre Türkiye, 2020-2025 döneminde ağaçlandırmada Avrupa'da birinci, dünyada üçüncü sırada yer almıştır." bilgisini verdi.

Türkiye için meselenin sadece ağaç dikmek olmadığını belirten Yumaklı, "Ağaçlandırmayı, bozulmuş ormanların iyileştirilmesi ve erozyonla mücadeleyle birlikte ekosistem restorasyonu anlayışıyla yürütüyoruz. Yöreye uygun türlerle toprağın verimliliğini, havzaların su tutma kapasitesini ve biyolojik çeşitliliği koruyor, ormanlarımızın kuraklığa ve değişen iklime karşı dayanıklılığını artırıyoruz." diye konuştu.

ORTAK EYLEM ÇAĞRISI

Yumaklı, bugün en acil uygulama açığının orman yangınlarıyla mücadelede ortaya çıktığının altını çizerek, Akdeniz havzasının bu riskin en yoğun hissedildiği bölgelerin başında geldiğini söyledi.

Türkiye'de yangınları önleme, erken tespit ve hızlı müdahale kapasitesinin sürekli geliştirildiğini belirten Yumaklı, "Yangından etkilenen alanları ekolojik özelliklerine uygun biçimde yeniden ormanlara kavuşturuyoruz. Yangınlar sınır tanımaz. Çözüm de ortak olmak zorundadır." değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Yumaklı, bu doğrultuda Brezilya ile birlikte ortaya konulan "Entegre Yangın Yönetimi Eylem Çağrısı"ndan alınan ivmeyle COP31'de yeni bir plan sunduklarını bildirdi.

Uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesinin ve yangın yönetiminde somut adımlar atılmasının hedeflediğini belirten Yumaklı, şunları söyledi:

"Türkiye'nin öncülüğünde, Brezilya, (Güney) Kore Cumhuriyeti ve FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü) ile Orman ve İklim Liderleri Ortaklığı'nın işbirliğiyle Entegre Yangın Yönetimi Antalya Eylem Planı'nı başlatmaktan gurur duyuyoruz. Bu plan, küresel taahhütleri pratik işbirliğine, ortak bilgi birikimine ve sahada somut eyleme dönüştürmeyi amaçlamaktadır. Türkiye, bu alandaki birikimini Antalya Eylem Planı çerçevesinde tüm ortaklarıyla paylaşmaya hazırdır."

Yumaklı, tüm ülkeleri ve ortakları Antalya Eylem Planı'na katılmaya davet ederek, "Katılım gönüllüdür. Ulusal öncelikler ve uluslararası çerçevelerle uyumlu biçimde, etkili uygulamaları paylaşarak ve orman yangınlarına karşı dayanıklılığı birlikte güçlendirerek çalışmayı hedefliyoruz. Planın ilk adımlarını atmak için sizlerin desteğine ihtiyacımız var. Aynı şekilde COP30'da Brezilya tarafından ortaya konulan Orman Yol Haritası'nın uygulamaya dönüşmesini de önemsiyoruz." diye konuştu.

"ANTALYA'DA COP ANISINA BARIŞ ORMANI OLUŞTURUYORUZ"

Türkiye'nin, 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda ormanların karbon yutak işlevini güçlendirmeye öncelik verdiğine dikkati çeken Yumaklı, "Mevcut ormanlarımız, yıllar içinde biriktirdikleri karbon ve her yıl tuttukları karbonla bu çabanın temelini oluşturuyor. Bu nedenle ormanları yangına, tahribata ve bozulmaya karşı korumak iklim politikamızın önceliklerindendir." dedi.

Yumaklı, ayrıca Orman Genel Müdürlüğünün yeni karbon yutak ormanları tesis ettiğini ve biyolojik çeşitlilik ile ekosistem dayanıklılığını gözeterek karbon tutma kapasitesinin artırıldığını dile getirdi.

11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü'nde 81 ilde fidanların toprakla buluşturulduğunu belirten Yumaklı, "Antalya'da da COP anısına Barış Ormanı oluşturduk. Bu bir tesadüf değil bir mesajdır, küresel iklim hedeflerine ulaşmak, ancak toplumun tüm kesimlerinin sahadaki katkısıyla mümkündür." diye konuştu.

3 ÖNCELİKLİ ALAN

Bakan Yumaklı, 2030 hedefi için 3 alanda hızlanılması gerektiğini vurgulayarak şunları kaydetti:

"Birincisi, finansman ve teknoloji. Ormanların korunması ve ekosistemlerin onarılması için uzun vadeli ve erişilebilir finansmanı güçlendirmeli, ülkelerin finansmana ve teknolojiye erişimini kolaylaştırmalıyız. İkincisi, bilgi ve deneyim paylaşımı. Bilimsel işbirliğini ve ülkeler arası saha tecrübesi paylaşımını derinleştirmeliyiz. Üçüncüsü, insan. Orman köylülerinin ve yerel toplulukların geçim kaynaklarını desteklemeden ormanları sürdürülebilir biçimde koruyamayız. Bu desteği kararlı şekilde devam ettirmemiz gerekir."

Glasgow'da verilen sözü uygulamaya dönüştürecek bilginin, deneyimin ve işbirliği iradesinin mevcut olduğunu dile getiren Yumaklı, "Antalya Eylem Planı, bu iradenin somut bir ifadesidir. COP31'in, ormanlar için bir taahhütler zirvesi olmanın ötesinde, gerçek bir uygulama COP'u olmasını diliyor, Antalya Eylem Planı'na vereceğiniz destek ve onay için şimdiden teşekkür ediyorum. Türkiye olarak ormancılık birikimimizi paylaşmaya, yeni ortaklıklar geliştirmeye ve ormanların geleceği için birlikte çalışmaya hazırız." dedi.

Aliyeva, pavilyonda, Hazar Denizi'ne özgü ve nesli tehlike altındaki Hazar foku maketinin bulunduğu alanda fotoğraf çektirdi.

Ziyaretçilere Hazar Denizi'nin biyolojik çeşitliliği ve bu ekosistemin korunmasının önemi hakkında bilgilendirme yapıldı.

Ülkeye özgü lezzetlerin de sunulduğu pavilyonda, Alekberov ile Aliyeva bir süre sohbet etti.

Alekberov, Azerbaycan'ın yöresel lezzetlerini, alanda bulunan gazetecilere ikram etti.

Turus, YTB olarak her yıl yaklaşık 180 ülkeden 5 bin uluslararası öğrencinin Türkiye'de eğitim almasını sağladıklarını belirterek, "Biz sizleri Türkiye'nin fahri elçileri olarak görüyoruz. Her birinizi, hangi birimde okursanız okuyun, hangi alanda akademinizi geliştirirseniz geliştirin... İlk önce biz sizi insan olarak görüyoruz, insana değer veriyoruz ve sizin de bu minvalde bizim tezlerimizi, bu insani tezlerimizi dünyaya duyuracağınıza inanıyoruz." dedi.

İnsana kıymeti sürdürülebilir hale getirebilmenin en önemli yolunun, insanın yaşadığı ortama da saygı duymak olduğunu belirten Turus, "Havaya saygı duymak, toprağa saygı duymak, suya saygı duymak. Saygı duymadığımız her şeyi kenara atarız." diye konuştu.

Turus, çevrenin kirlenmesindeki en önemli unsurun israf mekanizması olduğunu söyleyerek, şu ifadeleri kullandı:

"Çevreyi kirletirken kalbimizi de kirletiyoruz. İsraf nedir? Aslında daha az tüketirsek kardeşimizin de ondan faydalanacağını biliyoruz. Fakat bunu eğer göz ardı ediyorsak işte o zaman insana karşı sevgimizin olmadığının göstergesi o. Biz suyu hakikaten tedarikli kullandığımızda kardeşimize saygı gösteriyoruz. Dünyanın dört bir tarafında, Afrika'daki kardeşimize, Orta Asya'daki kardeşimize, Balkanlar'daki, Orta Doğu'daki, Uzak Asya'daki, Latin Amerika'daki kardeşimize saygı gösteriyoruz."

Dünya genelindeki 500 milyonluk soydaş ve akraba topluluklarına da çevre duyarlılığının ulaştırılmasını hedeflediklerini belirten Turus, "Soydaş ve akraba topluluklarımızın olduğu bölgelere de bu duyarlılığı götüreceğiz. Biz onlarla farklı alanlarda çalışıyoruz, eğitim, kültür, sanat, politikaları yürütüyoruz. Şimdi onun yanına çevre politikasını da inşallah birlikte koyacağız." dedi.

Turus, kardeş ülkelerin çevre konusunda da birlikte çalışması gerektiğine işaret ederek, şunları kaydetti:

"Biz Filistin'deki, Gazze'deki acıyı anlatırken, dünyadaki acıyı da aynı şekilde, aynı hassasiyetle, aynı ses tonuyla anlatmaya devam edeceğiz. Bugün dünyadaki hayvanlara zarar veriyorsak, aynı ses tonuyla bunu da anlatacağız. Yaşam kaynaklarına zarar veriliyorsa bunu da aynı ses tonuyla anlatmaya inşallah devam edeceğiz. Dolayısıyla nasıl biz Azerbaycan ile bir kardeş ülke usulü oluşturmuşsak, sizin ülkelerinizle de çevre konusunda kardeş ülke usulü oluşturup omuz omuza mücadele etmeyi inşallah birlikte başaracağımıza inanıyorum."

Konuşmanın ardından, moderatörlüğünü Yıldız Teknik Üniversitesinde öğrenim gören Nijeryalı Boozar Zakariyyah'ın üstlendiği panel düzenlendi.

Panele, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinde eğitim alan Kırgız Aidana Baktybek Kyzy, Kocaeli Üniversitesinde okuyan Afgan Abdul Settar Rafet Yavuz, Necmettin Erbakan Üniversitesinde eğitim alan Demokratik Kongolu Benjamin Aganze Marhegane ve Atatürk Üniversitesi öğrencisi Somalili Omar Abdullahi Askalan konuşmacı olarak yer aldı.

Kırgızistanlı Kyzy, sınır aşan su kaynaklarının yönetimi gibi konuların iklim diplomasisi meselesi olduğunu belirterek, iklim diplomasisinin gün geçtikçe daha önemli bir çalışma alanına döndüğünü dile getirdi.

Somalili Askalan da Somali'nin iklim değişikliğinden en çok etkilenen ülkelerden biri olduğunu belirterek, ülkede yaşanan kuraklık, sel ve diğer aşırı hava olaylarının milyonlarca insanın yaşamını tehdit ettiğini ve mevcut insani krizi daha da derinleştirdiğini söyledi.

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) Genel Direktörü Francesco La Camera'nın açılışını yaptığı oturum, Küresel Rüzgar Enerjisi Konseyinden (GWEC) Üst Düzey Yönetici (CEO) Yardımcısı Rebecca Williams moderatörlüğünde gerçekleştirildi.

Oturumda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Zafer Demircan, TÜREB Başkanı İbrahim Erden ve GWEC CEO'su Ben Backwell konuşmacı olarak yer aldı.

Demircan, konuşmasında, ülkelerin karbon emisyonlarını azaltırken aynı zamanda enerji alanında kendi kendine yeterliliklerini sağlamalarının önem kazandığı bu dönemde, Türkiye olarak çözümün elektrikleşmeden geçtiğine inandıklarını ifade etti.

Bundan hareketle "Milli Enerji 2040" vizyonunun yakın zamanda ortaya koyulduğunu anımsatarak, "Milli Enerji 2040 vizyonumuz doğrultusunda ekonomimizin her alanını elektrikleştireceğiz. Böylece, Türkiye'nin elektrik kurulu gücünü 2040'ta 281 gigavata çıkarırken, elektrik kurulu gücünde yenilenebilir enerjinin oranını yüzde 77'ye yükselteceğiz. Rüzgar ve güneş enerjisi kurulu gücümüz 2040'ta 175 gigavata ulaşacak." diye konuştu.

Demircan, Akkuyu, Sinop ve Trakya Nükleer Güç Santralleri ve küçük modüler reaktörler (SMR) ile 2040'ta 10 gigavat nükleer kapasiteye ulaşılacağını anlattı.

Yeni dönemde bir yandan elektrikleşmeyi artırırken fosil yakıtlardaki dışa bağımlılığın da düşeceğini ifade eden Demircan, "2040'ta ülkemizin petrol ve doğal gaz tüketiminin tamamını yerli imkanlarla karşılayacağız. Milli Enerji 2040 vizyonu hedeflerimiz doğrultusunda toplam 500 milyar dolarlık yatırım ile milli enerji üretimini yüzde 92'ye çıkaracağız." değerlendirmesinde bulundu.

RÜZGAR YATIRIMLARINDA ALTYAPI VURGUSU

Erden de rüzgar enerjisinin enerji arz güvenliğini güçlendiren, dışa bağımlılığı azaltan ve yerli sanayinin gelişimine katkı sağlayan stratejik bir alan olduğunu anlattı.

Türkiye'nin rüzgar enerjisinde sahip olduğu potansiyel ve son yıllarda gerçekleştirdiği yatırımlarla önemli bir mesafe aldığını ifade eden Erden, "Önümüzde 2035 için belirlediğimiz 48 bin megavatlık kurulu güç hedefi bulunuyor. Bu hedefe ulaşmak için yatırım ortamının güçlendirilmesi, şebeke altyapısının geliştirilmesi ve finansmana erişimin kolaylaştırılması gerekiyor." diye konuştu.

Erden, COP31'in Türkiye'de düzenlenmesinin ülkenin bu alandaki birikimini ve hedeflerini uluslararası platformda paylaşması açısından önemli bir fırsat sunduğunu dile getirdi.

ORTAK KARARLILIK MESAJI

Backwell de IRENA tarafından yayımlanan WETO 2026 raporu kapsamında duyurulan 2035'e kadar 18,4 teravat yenilenebilir enerji kapasitesine ulaşılması hedefine dikkati çekerek, "Rüzgar enerjisinin, güneş enerjisi, depolama ve şebeke altyapısıyla birlikte değerlendirilmesi enerji dönüşümünün başarısı açısından önem taşıyor. Sektörün enerji güvenliği, ekonomik büyüme, sanayi rekabetçiliği ve istihdama katkı sağlıyor." ifadelerini kullandı.

Oturumun ardından gerçekleştirilen GWEC Rüzgar Türbini İmza Töreni'nde Zafer Demircan, İbrahim Erden ve Ben Backwell, sembolik rüzgar türbini üzerine imzalarını attı.

COP31 boyunca farklı paydaşların da imzasına açılacak türbin, küresel rüzgar enerjisi sektörünün ortak hedeflerini ve yenilenebilir enerjiye yönelik kararlılığını temsil ediyor.

Özvar'ın, Avrupa'da bilimsel araştırmaları destekleyen ve yürüten kuruluşları bir araya getiren Science Europe heyetiyle görüşmesinde, Türkiye ile Avrupa'daki araştırma kuruluşları arasında geliştirilebilecek işbirliği imkanları değerlendirildi.

Avrupa Üniversite Birliği (EUA) ile güçlü kurumsal işbirliği bulunan Science Europe heyetine Türk yükseköğretim sisteminin yapısı hakkında bilgi veren Prof. Dr. Özvar, Türkiye'deki üniversitelerin araştırma, eğitim ve müfredat çalışmalarını akademik özgürlük ve kurumsal özerklik çerçevesinde yürüttüğünü belirtti.

LİBYA İLE YAPAY ZEKA GÖRÜŞÜLDÜ

YÖK Başkanı Özvar, COP31 kapsamında Libya Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanı ile de bir araya geldi.

Görüşmede, Türkiye'deki Libyalı öğrenci sayısının artırılması, Libya hükümeti tarafından burslandırılan öğrencilere özel kontenjan ayrılması ve Libyalı misafir araştırmacıların Türkiye'de devam eden akademik projelere dahil edilmesi konuları değerlendirildi.

İki ülke arasında başta yapay zeka olmak üzere stratejik alanlarda akademik işbirliğinin geliştirilmesi üzerinde durulan görüşmede, mesleki eğitim alanında tecrübe paylaşımına yönelik imkanlar da ele alındı.

AKADEMİK İŞ BİRLİĞİ

Prof. Dr. Özvar, Somali Çevre ve İklim Değişikliği Bakanı Beşir Muhammed Jama ile gerçekleştirdiği görüşmede, iki ülkenin yükseköğretim kurumları arasında iklim değişikliği alanında geliştirilebilecek işbirliklerini değerlendirdi.

Türkiye'nin bugüne kadar Somali'ye verdiği desteklerden dolayı teşekkürlerini ileten Jama, yaklaşık 10 bin Somalilinin Türkiye'deki üniversitelerden mezun olduğunu ve bu mezunların bugün Somali'de çeşitli kurum ve kuruluşlarda ülkelerinin yeniden yapılanmasına katkı sunduğunu ifade etti.

Özvar, Türk üniversitelerinin bilimsel birikimlerinin, araştırma kapasitelerinin ve geliştirdikleri teknolojik çözümlerin Somali ile paylaşılması konusunda destek verebileceklerini belirtti.

Görüşmede ayrıca Somalili öğrencilerin özellikle iklim değişikliği alanında lisansüstü eğitim alabilmelerine yönelik imkanların oluşturulması istişare edildi.

ORTAK PROJE GÜNDEMİ

Prof. Dr. Erol Özvar, COP31 Mavi Alan'daki Yükseköğretim Kurulu pavilyonunda CGIAR İcra Genel Direktörü Dr. Ismahane Elouafi'yi kabul etti.

Kamu tarafından desteklenen ve küresel ölçekte tarımsal inovasyon ile tarım-gıda araştırmaları alanında faaliyet gösteren CGIAR ile gerçekleştirilen görüşmede, başta tarım olmak üzere farklı alanlarda geliştirilebilecek bilimsel işbirlikleri ele alındı.

Görüşmede, Türk üniversitelerinin de yer alabileceği ortak araştırma projeleri ve Yükseköğretim Kurulu ile CGIAR arasında oluşturulabilecek işbirliği imkanları üzerinde duruldu.

İklim değişikliği politikalarına değinen Duran, "İklim değişikliğinin uluslararası ilişkiler üzerindeki etkilerine de dikkatinizi çekmek istiyorum. Şunu kabul etmemiz gerekir ki hiçbir ülke kendisini küresel iklim krizinin sonuçlarından tecrit edemez. İşte tam da bu nedenle iklim diplomasisine büyük önem atfediyorum. Bana göre iklim diplomasisi, dış politikanın vazgeçilmez bir parçası ve aynı zamanda küresel adalet meselesi hâline gelmiştir. Ülkelerin iklim değişikliğine farklı oranlarda katkıda bulunduğunu biliyoruz. Ancak, sonuçlarıyla başa çıkma konusunda çok farklı kapasitelere sahip olduklarını da biliyoruz.

İklim değişikliğine karşı en korunmasız ülkelerden bazıları, soruna en az katkıda bulunan ülkelerdir. Bu gerçeği görmezden gelemeyiz. Gelişmekte olan ülkelerin iklim finansmanına, teknolojiye ve kendi kapasitelerini geliştirecek araçlara erişime ihtiyacı vardır. İklim eyleminin ülkeler arasındaki mevcut eşitsizlikleri derinleştirmemesini sağlamalıyız. Katılıyorum ki, ortak bir gelecek ortak sorumluluk gerektirir. Ancak ortak sorumluluk, eşit sorumluluk anlamına gelmez. Ülkelerin ulusal önceliklerine ve farklı kapasitelerine saygı gösteren adil uluslararası müzakerelere ihtiyacımız var. Bu anlayış, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın küresel adalet çağrısıyla yakından bağlantılıdır. Türkiye, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde daha adil bir uluslararası sistemi kararlılıkla savunmaktadır. Küresel sorunlara yönelik diyaloğu, arabuluculuğu ve barışçıl çözümleri teşvik ediyoruz. Aynı anlayışı iklim diplomasisine de taşıyoruz. Barış ile çevre güvenliğinin yakından bağlantılı olduğunu da hatırlamalıyız. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının yol açtığı yıkım, bu gerçeğin acı bir hatırlatıcısıdır. Büyük insani acıların yanı sıra, altyapının ve doğal kaynakların tahrip edilmesi de ciddi çevresel sonuçlara yol açmaktadır. İnsan hayatının ve çevrenin tahrip edilmesine kayıtsız kalırken sürdürülebilir bir dünyadan söz edemeyiz" ifadelerini kullandı.

"2052 YILINA KADAR NET SIFIR EMİSYON HEDEFİNE ULAŞMAYI AMAÇLIYORUZ"

Türkiye'nin küresel sorunlara yaklaşımı ve attığı somut hukuki adımlara değinen Duran, "Türkiye'nin bu küresel sorunlara yaklaşımı medeniyetimizin değerlerine dayanmaktadır. Biz insan hayatını kutsal kabul ederiz. Doğayı kutsal bir emanet olarak görürüz. İsraftan kaçınmayı ahlaki ve dinî bir sorumluluk olarak değerlendiririz. Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed (SAV), kıyamet kopmak üzere olsa dahi elimizdeki fidanı dikmemizi öğütlemiştir. Yine bizlere, akan bir nehrin kenarında olsak dahi suyu israf etmekten kaçınmamızı öğütlemiştir. Ülkemiz, Paris Anlaşması'nı 2021 yılında onaylamıştır. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 2053 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşmayı amaçlıyoruz. Bu hedef doğrultusunda somut adımlar atıyoruz. İlk İklim Kanunumuz geçtiğimiz yıl yürürlüğe girmiştir. Bu kanun, iklim değişikliğiyle mücadelemizin hukuki çerçevesini güçlendirmiştir. Bir diğer somut örnek ise Cumhurbaşkanımızın kıymetli eşi Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık hareketidir. Türkiye'de bir girişim olarak başlayan bu çalışma, kısa sürede küresel bir çevre hareketine dönüşmüştür. Türkiye'nin girişimiyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 30 Mart tarihini Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan etmiştir. Bu gelişme, küresel iklim bilincinin güçlendirilmesine değerli bir katkı ve Türkiye'nin iklim diplomasisi açısından önemli bir başarıdır. Sıfır Atık anlayışının temelindeki felsefe basit ancak güçlüdür. İsraf ettiğimiz her bir gıda, aynı zamanda suyun, enerjinin ve insan emeğinin de israf edilmesi anlamına gelmektedir. İsrafın azaltılması, kaynaklarımızın korunması ve malzemelerin yeniden ekonomiye kazandırılması, iklim değişikliğiyle mücadelenin temel unsurlarıdır" diye konuştu.

Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) için Antalya'ya gelen Ermenistan Cumhurbaşkanı Nikol Paşinyan, çay içtiği anları sosyal medya hesabından paylaştı.

Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı COP31 kapsamında Antalya'da bulunan Paşinyan, zirve programı sırasında çay keyfi yaptığı anları takipçileriyle paylaştı. Paşinyan'ın paylaşımı, zirvenin yoğun diplomasi trafiği arasında renkli bir an olarak dikkati çekti.

6 KITADAN 102 LİDER KATILDI

Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenen COP31, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği'ni bir araya getiriyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, zirveye 6 kıtadan 95 ülke ve 7 uluslararası kuruluş lider düzeyinde katılım sağladı.

Zirvede iklim değişikliğiyle mücadele, çevrenin korunması ve uluslararası işbirliği konuları ele alınıyor.

Görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Başkanvekili Çağrı Erhan da yer aldı.

TÜRKİYE-ÇİN İLİŞKİLERİ ELE ALINDI

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın Erdoğan-Zheng görüşmesine ilişkin yaptığı açıklamada, Türkiye ile Çin'in ikili ilişkileri, bölgesel ve küresel konular ele alındı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede Türkiye ile Çin'in işbirliğine ivme kazandırmanın önemli olduğunu, yatırımlar, enerji, ticaret ve turizm başta olmak üzere birçok alanda ilişkileri geliştirebileceklerini, bunun için gerekli adımları atma kararlılığını ifade etti.

Erdoğan, Orta Koridor ile Kuşak ve Yol Girişimi'nin uyumlu hale getirilebileceğini, Kalkınma Yolu Projesi ile birlikte düşünüldüğünde ortaya çıkan işbirliği potansiyelinin ülkeler için önemli bir fırsat olduğunu belirtti.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, PAŞİNYAN'I KABUL ETTİ

Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile görüştü.

Kabulde, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu Üyesi Mehdi Eker, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç da yer aldı.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, BECİROBİC İLE GÖRÜŞTÜ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, daha sonra Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Becirovic ile görüştü. Görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Hırvat üyesi Zeljko Komsic de yer aldı.

Daha sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan, eşi Emine Erdoğan, liderler ve eşleri ile diğer davetliler, açılış programı için Anadolu Salonu'na geçti.
Öte yandan Emine Erdoğan, etkinlik alanında oyuncular Meryem Uzerli, Tuğba Büyüküstün, Ceyda Ateş, Ava Yaman, Kerem Bürsin, Barış Arduç, Bülent İnal, milli serbest dalışçı Şahika Ercümen ve eski manken Demet Şener ile de bir araya geldi. Ünlü isimlerle sohbet eden Emine Erdoğan, etkinliğe katıldıkları için teşekkür etti.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da düzenlenen Liderler Zirvesi’nin Devlet ve Hükümet Başkanları için Yüksek Düzeyli Oturumunun birinci bölümünün açılışında konuştu.

Küresel iklim krizine karşı ortak hareket edilmesinin önemine dikkat çeken Bakan Kurum, Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefinden iklim finansmanına, sıfır atık hareketinden enerji güvenliğine kadar birçok konuda önemli mesajlar verdi.

Osmanlı döneminde İstanbul'un su ihtiyacını karşılamak amacıyla gerçekleştirilen tarihi bir projeyi anlatarak başlayan Kurum, geleceği öngören kararların önemine vurgu yaptı.

“KANUNİ BİRKAÇ DAMLA SUYA BAKTI VE BİR ŞEHRİN GELECEĞİNİ GÖRDÜ”

Mimar Sinan'ın İstanbul'un su ihtiyacını karşılamak için yürüttüğü çalışmaları hatırlatan Bakan Kurum, “16’ıncı yüzyılda İstanbul'un su ihtiyacı hızla artıyordu. Kanuni Sultan Süleyman, Kağıthane civarında eski bir su yolundan akan suyu görünce Mimar Sinan'ı görevlendirdi. Çevredeki kaynakların araştırılıp İstanbul'a ulaştırılmasını istedi.

Sinan vadileri dolaştı, güzergahları hesapladı. Vadiler aşıldı, kemerler yükseldi, su yolları açıldı. Kilometrelerce öteden getirilen su İstanbul'a ulaştı. Bu karar yalnızca dönemin ihtiyaçlarını karşılamadı, yüzyıllarca şehre hizmet etti. Hikayenin özü açıktır. Kanuni birkaç damla suya baktı ve işte bir şehrin geleceğini gördü. Çünkü devlet aklı, bugünün işaretlerinden yarının ihtiyaçlarını okuyabilme kabiliyetidir” diye konuştu.

“455 BİN KONUTU İKİ YIL GİBİ KISA BİR ZAMANDA TESLİM ETTİK”

Türkiye'nin uzun vadeli kalkınma hedeflerine değinen Bakan Kurum, 6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen yeniden inşa çalışmalarını örnek göstererek, “ “Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu Türkiye vizyonu da Cumhuriyetimizin ikinci asrına aynı ufukla bakıyor. 2053 net sıfır emisyonu hedefleyen bu anlayış, şehirlerimizi, enerjimizi, sanayimizi, teknolojimizi ve çevremizi gelecek nesilleri hesaba katarak şekillendirme iradesini taşıyor. Bu uzun vadeli bakışın önemini 6 Şubat 2023 depremlerinde yeniden tecrübe ettik. O büyük acının ardından şehirlerimizi ayağa kaldırmak için dünya tarihinin en büyük inşa seferberliklerinden birini başlattık. Binlerce şantiyede mimarlarımız, mühendislerimiz, işçilerimiz, kamu kurumlarımız ve yerel yönetimlerimiz birlikte çalıştı. Konutları, iş yerlerini, altyapıyı, yolları, okulları ve hastaneleri yeniden kurduk”dedi.

455 bin konutu 2 yıl gibi kısa bir zamanda teslim ettiklerinin altını çizen Bakan Kurum, dirençliliğin, felaket sonrasında ayağa kalkmak kadar gelecekteki felaketi bugünden hesaba katmanın iradesi olduğunu vurguladı.

“İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ARTIK MİLLİ GÜVENLİK MESELESİ”

Küresel ölçekte yaşanan değişimlerin iklim krizini daha kritik hale getirdiğini belirten Kurum, enerji, su ve gıda güvenliğinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini kaydetti.

Bugünlerde insanlığın benzer bir kavşakta olduğuna değinen Bakan Kurum, “Jeopolitik dengeler ve ticaret yolları değişiyor. Teknoloji ve yapay zeka üretimi yine değişiyor. Enerji güvenliği önem kazanırken, borçluluk kalkınma alanlarını daraltıyor. Su ve gıda sorunu milli güvenlik gündeminde yükseliyor. İklim değişikliği bütün bu başlıklara işliyor. Dünyanın meseleleri birbirine bağlandıkça devlet yönetiminin ufku da genişliyor. İklim, enerji, sanayi, tarım, kalkınma ve hatta güvenlik gündeminin ayrılmaz bir parçası haline geliyor. Dolayısıyla iklimin geleceğini konuşurken devletlerimizin geleceğini, enerji sistemimizi, sanayimizin rekabet gücünü, şehirlerimizin güvenliğini ve çocuklarımızın yaşayacağı bir dünyayı konuşuyoruz. İşte bu nedenle bu salondaki siyasi irade son derece kıymetlidir”ifadelerine yer verdi.

“1,5 DERECE HEDEFİ ORTAK PUSULAMIZ OLMALIDIR”

İklim değişikliğinin etkilerinin dünyanın farklı bölgelerinde ağır şekilde hissedildiğini aktaran Bakan Kurum, küresel sıcaklık artışının ulaştığı seviyeye ilişkin uyarılarda bulundu.

“Hep söylüyoruz, bir buçuk derece hedefi ortak pusulamız olmalıdır” diyen Bakan Kurum, “ Fakat 2024 yılında gördük ki küresel ortalama sıcaklık sanayi öncesi seviyenin yıllık bazda bir buçuk santigrat derece üzerine çıktı. Felaketler de ardı ardına gelmeye başladı. Bugün Himalayaların eteklerinde, Nepal'de seller ve heyelanlar yaşanıyor. Canlar gidiyor. Pasifik'te yaşadığımız dramı hepimiz çok iyi biliyoruz. El Nino gibi doğal iklim olayları da küresel sıcaklıkları geçici olarak yükseltme potansiyeli taşıyorlar. Zamanın kıymetini bilmeli ve bir an önce uygulama kapasitemizi yükseltmeliyiz.

Elbette her ülkenin şartları, kaynakları, ekonomik kapasitesi, kalkınma ihtiyaçları ve sorumlulukları farklıdır. Ancak ortak başarımız bu farklılıklarda ortak çıkarlarımızı bulabilmemize bağlıdır. İklim eylemiyle milli çıkarlarımız arasında güçlü bir kesişim var. Enerji verimliliği enerji güvenliğini, su yatırımları gıda güvenliğini güçlendirir ve temiz teknolojiler sanayi ve istihdam alanları açar. Dirençli şehirler ekonomiyi güçlendirir. Doğru tasarlanan iklim eylemi, refahın, güvenliğin ve rekabet gücünün yatırımıdır”dedi.

COP31'DE ÜÇ KRİTİK HEDEF: ENERJİ, FİNANSMAN VE DİRENÇLİ ŞEHİRLER

COP31 Başkanlığı kapsamında Avustralya ile yürütülen çalışmalara değinen Bakan Kurum, Antalya'daki zirvede üç temel hedef üzerinde yoğunlaştıklarını açıkladı.

İlk olarak, ulusal iklim hedeflerinin yatırım programlarına dönüştürülmesini isteyen Bakan Murat Kurum, “Hedeflerin bütçelerde karşılığı da olsun. Ve bütçeler projeleri, projeler teknoloji, üretim, istihdam ve refahı harekete geçirsin. 35'e 35 küresel elektrifikasyon taahhüdümüzle adil enerji dönüşümü irademizi ortaya koyuyoruz. 2035'e kadar nihai enerji tüketimindeki elektriğin payını yüzde 35'e çıkarma hedefini ve aynı zamanda enerji güvenliği ve teknolojik dönüşüm için küresel bir işbirliği alanı olarak bu konuyu değerlendiriyoruz. Kaynakları sınırsız, dünyayı ise tüketilebilir gören bir kalkınma anlayışı sürdürülemez. Bu nedenle Emine Erdoğan Hanımefendinin öncülüğünde başlatılan sıfır atık hareketini, döngüsel ekonomiyi ve metan emisyonlarının azaltılmasını iklim eyleminin somut araçları olarak görüyoruz”şeklinde konuştu.

“İKLİM FİNANSMANINDA TAAHHÜTTEN ERİŞİME GEÇELİM”

İklim değişikliğiyle mücadelede finansman kaynaklarına erişimin hızlandırılması gerektiğini belirten Kurum, COP31 Başkanlığı tarafından geliştirilen İklim Uygulama Köprüsü'nün önemine dikkat çekti.

İkinci olarak iklim finansmanında taahhütten erişime geçilmesi gerektiğine vurgu yapan Bakan Kurum, “Projeler yıllarca finansman bekliyor. Kaynaklar yatırıma dönüşmüyor veya ülkeler ağır borç yükleriyle karşılaşıyorsa zaman ve ortak çözüm kapasitesini kaybediyoruz demektir. Finansmanı daha hızlı erişilebilir ve uygulanabilir hale getirecek mekanizmaları acilen güçlendirmeliyiz. COP31 Başkanlığı olarak geliştirdiğimiz İklim Uygulama Köprüsü bu ihtiyaca cevap verecek ve ulusal planları projelerle, projeleri finansmanla, finansmanı teknoloji ve uzmanlıkla buluşturacak. Siyasi iradenin somut yatırımlara dönüşmesini destekleyeceğiz.”

“TÜRKİYE, YENİDEN İNŞA TECRÜBESİNİ DÜNYAYLA PAYLAŞMAYA HAZIR”

Üçüncü hedefin iklim değişikliğine karşı dirençli şehirler oluşturmak olduğunu açıklayan Bakan Kurum, Türkiye'nin deprem bölgelerinde kazandığı tecrübeyi diğer ülkelerle paylaşmaya hazır olduğunu söyledi.

Dirençliliği ulusal kalkınma politikalarının merkezine taşınması gerektiğini işaret eden Bakan Kurum, “Şehirlerimizi, su kaynaklarımızı, tarım sistemlerimizi ve kritik altyapımızı geleceğin risklerine hazırlayalım. Türkiye, iki yılda inşa ettiği 500 bin iklim dirençli konutla deprem bölgelerinde edindiği yeniden inşa tecrübesini iklim kaynaklı afetlerle mücadele eden ülkelerle paylaşmaya hazırdır”dedi.

“İKLİM ADALETİ HER ÜLKENİN KALKINMA HAKKINI GÖZETMELİ”

Küresel iklim mücadelesinin temelinde adalet anlayışının bulunması gerektiğine değinen Bakan Kurum, gelişmekte olan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişiminin kolaylaştırılması çağrısında bulundu.

Bu üç iradenin üzerinde yükselmesi gereken temel değerin adalet olduğuna vurgu yapan Bakan Kurum, “
İklim adaleti her ülkenin ortak hedefe kendi imkanları, kapasitesi ve kalkınma şartları içinde ilerleyebileceği bir sistem gerektirir. Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkını gözeten, kırılgan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişimini kolaylaştıran ve herkesin dönüşümden yararlandığı bir düzen kurabiliriz. Türkiye, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Doğu ile Batı, Kuzey ile Güney arasındaki tarihi ve coğrafi tecrübesiyle bu uzlaşıya katkı sunmaya hazırdır. Devletler rekabet edebilir. Milli çıkarlarını kararlılıkla savunabilir. Ancak suyun, gıdanın, afetlerin ve iklim risklerinin sınır tanımadığı alanlarda rekabet olmaz. Ortak akıl geliştirmek hepimizin çıkarınadır”ifadelerini kullandı.

“ANTALYA'YI VAATLERDEN UYGULAMAYA GEÇİŞİN SEMBOL ŞEHRİ HALİNE GETİRELİM”

Bakan Kurum, bugünden alınacak kararların gelecek nesillerin yaşamını doğrudan etkileyeceğini belirterek, “Antalya'dan tarihi bir çağrıda bulundu.
Bugün önümüzde böyle bir fırsat var. Vereceğimiz bir enerji kararı yarım asır sonra bir ülkenin enerji güvenliğine hizmet edebilir. Koruyacağımız bir su havzası doğmamış çocukların sofrasına bereket olabilir. Dirençli hale getireceğimiz bir şehir, yıllar sonra binlerce insanın hayatını koruyabilir.

Harekete geçireceğimiz bir teknoloji, dünyanın başka bir köşesinde milyonlarca insanın hayatını değiştirebilir. İşte liderliğin ufku burada başlıyor. Görev süremizden daha uzun yaşayabilecek kararlar almak. Kanuni birkaç damladan bir şehrin geleceğini gördü. Türkiye 100 yılı da gelecek nesilleri düşünme iradesini taşıyor. Bugün Antalya'da bizlere düşen sorumluluk, bütün insanlığın ortak geleceğine aynı ufukla bakmaktır. Gelin, bugünün işaretlerinden yarının ihtiyaçlarını okuyalım. Çocuklarımıza kararlarımızı anlatacağımız değil, sonuçlarını yaşayacakları bir gelecek bırakalım. Gelin Antalya'yı vaatlerden uygulamaya geçişin sembol şehri haline getirelim ve yıllar sonra bu salondaki bizlerin dönemine bakıldığında gelecek kuşaklar şu cümleyi kurabilsin:”Onlar geleceği gördüler, sorumluluk aldılar ve ömürlerinden daha uzun yaşayacak kararlar verdiler”değerlendirmesinde bulundu.

Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ev sahipliğinde bugün başlayan COP31 Liderler Zirvesi'ne ilişkin sosyal medya hesabından paylaşımda bulundu.

Türkiye olarak, iklim diplomasisinin en önemli buluşmalarından birine ev sahipliği yapmanın gururunu yaşadıklarını belirten Emine Erdoğan, "Ülkemize teşrif eden devlet ve hükümet başkanları ve eşleri ile COP31 Liderler Zirvesi'nin açılış töreninde bir araya geldik. Zirvenin, iklim adaletini esas alan, doğanın korunmasını önceleyen ve küresel işbirliğine yeni bir ivme kazandıran sonuçlar üretmesini temenni ediyorum." ifadelerini kullandı.

Emine Erdoğan, sosyal medya hesabından şu ifadeleri kullandı:

"11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü kutlu olsun. Bir fidanı toprakla buluşturmak, yıllar sonra da varlığını sürdürecek bir iyiliğe vesile olmaktır. Ülkemizin her köşesinde bu iyiliği çoğaltan, ağaçlarımızı ve ormanlarımızı özenle koruyan herkese gönülden teşekkür ediyorum."

İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 9 Kasım tarihinde meydana gelen ve 18 işçinin hayatını kaybettiği büyük patlamada hayatını kaybeden işçilerden Göksel Ünaldı, Aliağa'nın Bozköy Mahallesi'nde gözyaşlarıyla toprağa verildi. Facianın ardından Ünaldı'nın ailesi ve yakınları cenaze töreninde ayakta durmakta büyük zorluk çekti.

İLK İŞ GÜNÜNDE CAN VERDİ

Bozköy Mahallesi'nde yaşayan Ünaldı'nın, olayın meydana geldiği gün fabrikada ilk kez çalışmaya başladığı öğrenildi. Taşeron firma bünyesinde kazan bakımında temizlik işi yapmak üzere sahaya inen Ünaldı, yeni işine başladıktan yaklaşık 3 saat sonra meydana gelen patlamada hayatını kaybetti.

ANNE TABUTA SARILDI

Gözyaşlarının sel olduğu cenaze töreninde, acılı ailenin feryatları yürekleri dağladı. Annesi Nurten Ünaldı, oğlunun tabutuna sarılarak gözyaşlarına boğuldu. Yaşadığı derin acı nedeniyle ayakta durmakta güçlük çeken anne Ünaldı'yı yakınları teskin etmeye çalıştı. Bozköy Mahallesi'nde düzenlenen cenaze törenine devlet protokolü, siyasetçiler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Törende Aliağa Kaymakamı Zekeriya Güney, Aliağa Belediye Başkanı Serkan Acar, AK Parti İzmir Milletvekili Şebnem Bursalı, merhumun ailesi, sevenleri ve mahalle sakinleri yer aldı.

Kılınan cenaze namazının ardından Göksel Ünaldı, dualar eşliğinde toprağa verildi.

Kazanın yaşandığı yerdeki iş yeri güvenlik kamerası tarafından kaydedilen görüntülerde, kaldırımdaki bir kişinin aracı son anda fark ederek uzaklaştığı, otomobilin ise çay içen kişiye çarptığı görüldü. Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık ekipleri sevk edildi. Yaralı, ilk müdahalenin ardından ambulansla hastaneye kaldırıldı.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

İNDİRİMLİ YAĞ İÇİN MARKE​​TE AKIN ETTİLER

Süpermarketin sıvı yağda indirim yaptığını öğrenen vatandaşlar, uygun fiyatlı üründen satın alabilmek için sabahın erken saatlerinde markete geldi. Kısa sürede oluşan yoğunluk nedeniyle vatandaşlar ilerlemekte güçlük çekti.

VATANDAŞLAR ÜST ÜSTE GELDİ

İndirimli sıvı yağa ulaşmak isteyen vatandaşların oluşturduğu kalabalıkta izdiham yaşandı. Birbirlerini iterek ilerlemeye çalışan vatandaşlar zaman zaman üst üste gelirken, kalabalığın arasında kalanlar zor anlar yaşadı.

İZDİHAM ANLARI KAMERAYA YANSIDI

Market içerisinde yaşanan yoğunluk ve vatandaşların indirimli yağ almak için verdiği mücadele kameralar tarafından kaydedildi. Görüntülerde, kalabalığın birbirini iterek ilerlemeye çalıştığı ve bazı vatandaşların sıkıştığı anlar yer aldı.

Otobüste bulunan şüphelinin, bir kadın yolcuya vurduğu öne sürüldü.

Duruma tepki gösteren diğer yolcular, şüphelinin otobüsten indirilmesini istedi.

Bu sırada, bir başka yolcuyla da kavga eden şüpheli önce yolcuya, ardından otobüsün içine biber gazı sıktı.

Otobüsün durması üzerine şüpheli ve tüm yolcular dışarı çıktı.

Şüphelinin kaçması ve otobüste yaşananlar bir yolcunun cep telefonu kamerasıyla kaydedildi.

Kaza anı, tırın arkasında seyreden başka bir sürücünün araç içi kamerası tarafından saniye saniye görüntülendi. Görüntülerde tırın kayarak savrulduğu ve bariyerlere çarptığı anlar yer aldı.

Yoğun yağış nedeniyle zor anlar yaşayan sürücü Cengiz Bektaş, "Sabah geçerken servis minibüsleri de dahil herkes geçiyordu. Ben de geçerken bir anda araba stop etti. Canımızı zor kurtardık. Sabah kızımı üniversiteye götürüyordum. Yardım edip bizi buradan çıkardılar. Çekiciyi çağırdım, onu bekliyorum" dedi.

Tekmeyi ucuz atlattığını anlatan Serkan Karakuş, "Ahırdan dışarı çıkarken sevmek istedim. Haberi olmayınca bir anda panikledi. Bana vurunca yere düşürdü. Bu bana büyük bir ders oldu. Hayvanların yanından çıkarken daha dikkatli olmam gerektiğini gösterdi" dedi.

Başından geçen kazanın görüntülerini sosyal medyada paylaşan Karakuş, "Bundan sonra hayvanları severken daha dikkatli olacağız. En azından hayvanın haberi olsun. Habersiz olunca da böyle hem gülünç hem de ciddi olaylar başımıza gelebiliyor" diye konuştu.

İçerisinde 24 kişinin bulunduğu işçi servisinde yaşanan tehlikeli anlar, araç içi güvenlik kamerası görüntüleriyle kaydedildi. Görüntülerde, tır ile servis otobüsünün karşı karşıya geldiği ve olası bir kazanın son anda önlendiği anlar yer aldı.

İddiaya göre, yokuş aşağı seyir halinde bulunan bir hafriyat kamyonunun sürücüsü direksiyon hakimiyetini kaybetti.

Freni boşalan kamyon, 9 katlı binanın giriş katındaki eczaneye daldı.

İhbar üzerine olay yerine çok sayıda itfaiye, polis ve sağlık ekibi sevk edildi.

Kazada 4'ü yaralı olarak kurtarılan 7 kişi, ambulanslarla hastaneye kaldırıldı.

Kaza nedeniyle eczane kullanılamaz hale gelirken, hafriyat kamyonu vinç yardımıyla olay yerinden kaldırıldı.

Ekipler tarafından kazaya ilişkin inceleme başlatıldı.

Öte yandan hafriyat kamyonunun yokuş aşağı hızla ilerleyerek eczaneye girdiği anların görüntüleri ortaya çıktı.

POLİSİ GÖRÜNCE ARA SOKAĞA GİRDİ

Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekipleri, Ulubatlı Hasan Bulvarı üzerinde alkol denetimi gerçekleştirdi. Uygulamayı gören kamyonet sürücüsü Murat Y., ara sokağa yöneldi. Burada da polis ekipleriyle karşılaşan sürücü, “Uyumaya geldim” dedi.

“YAP BİR ŞEYLER BE ABİ”

Yapılan alkol kontrolünde 1,10 promil alkollü olduğu belirlenen sürücü, komisere “Yap bir şeyler be abi” diye seslendi. Komiserin “Yaptık zaten” cevabı üzerine sürücü, aracını park ederek uyumak istediğini söyledi.

“YAKTINIZ BENİ, BİR GÜZELLİK YAPIN BARİ”

Ceza tutanağını imzalarken “Yaktınız beni. Bir güzellik yapın bari” diyen sürücüye 25 bin TL idari para cezası uygulandı. Ehliyetine 6 ay el konulan Murat Y., ifadesi alınmak üzere karakola götürüldü.