Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaat maliyetinin hesaplanmasında inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınır. Başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaat maliyetinin hesabında ise; inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere, inşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması sonucu bulunan birim maliyet bedeli esas alınır. Birden fazla birim maliyet bedelinin yayımlandığı yıl olması halinde, aritmetik ortalama hesabında o yıl içerisinde yayımlanan son birim maliyet bedeli dikkate alınır.
Aritmetik ortalama hesabında, hesaplamada kullanılacak yıla ait birim maliyet bedeli bulunmaması durumunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri ile yazışma yapılarak hangi birim maliyet bedelinin esas alınması gerektiği sorulacak ve gelen cevaba göre işlem yapılacaktır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri ile yapılan yazışma sonucu birim maliyet bedelinin belirlenememesi durumunda, araştırma işleminde esas alınacak yapı sınıf ve grubu, yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyet listesinden ünitece belirlenecektir.
Ünitece belirlenememesi veya belirlenen birim maliyet bedeline işverence itiraz edilmesi halinde, yapının kullanım amacı, niteliği ve özelliklerinin tespiti amacıyla dosya sosyal güvenlik denetmenleri servisine sevk edilecek ve denetmen tarafından düzenlenen raporda belirtilen tespitlere istinaden araştırma işleminde esas alınması gereken yapı sınıf ve grubu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyet listesinden ünitece belirlenecektir.
16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in yayımlandığı tarih itibarıyla aritmetik ortalama hesabına göre araştırma işlemi yapılması gerektiğinden:
16.05.2026 tarihi ve sonrasında biten, 16.05.2026 tarihinden önce bitmiş olmakla birlikte henüz araştırma işlemi yapılmayan veya araştırma işlemi yapılmış olmakla birlikte fark prim borcu idari aşamada kesinleşmemiş olan özel nitelikteki inşaat işlerinde aritmetik ortalama hesabına göre araştırma işlemi yapılacaktır.
Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önceki hesaplama yöntemi esas alınarak araştırma işlemi yapılan ve 16.05.2026 tarihi ve sonrasında idari aşamada kesinleşen işlemler için ise 2 yıl ve daha az sürede tamamlanan özel nitelikteki inşaat işlerinde hesaplama yöntemi değişmediğinden herhangi bir işlem yapılmayacaktır. 2 yıldan uzun süren özel nitelikteki inşaat işleri için yapılan ilk araştırma işlemi iptal edilerek aritmetik ortalama hesabına göre yeniden araştırma işlemi yapılacaktır.